Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 1

Δωρεάν Σεμινάριο Για Τον ΔιαβήτηHTML5 Icon    Δωρεάν Διάγνωση και Θεραπεία για τον ΠροδιαβήτηHTML5 Icon

Ο Διαβήτης Τύπου 1 είναι τρόπος ζωής. Όπως όλα τα πράγματα στη ζωή, έχει κανόνες και απαιτήσεις, έχει όμως και ευκαιρίες. Η επιλογή βρίσκεται στα χέρια σου…

Μπορείς να ζήσεις ελεύθερα, χωρίς περιορισμούς, ακολουθώντας απλούς κανόνες.

Η δυσκολία να ρυθμίσεις το σάκχαρό σου και να προσαρμόσεις την οικογένεια, τις παρέες, και την εργασία σου στην κατάσταση σου, οφείλεται στο ότι πιθανόν δεν σου δόθηκε η ευκαιρία να βρεις τον τρόπο να το κάνεις.

Μαζί με σένα υπάρχουν χιλιάδες άλλοι, που είχαν και έχουν τους ίδιους προβληματισμούς. Αρκετοί κατάφεραν πολλά και μας έδειξαν τον δρόμο. Το σίγουρο είναι ότι υπάρχουν απαντήσεις για όλα τα ερωτήματα. Ίσως, να μην ταιριάζουν όλες στη δική σου ζωή, μπορείς όμως να βρεις το δικό σου βηματισμό και να φτάσεις στο στόχο σου.

Το μόνο λάθος που πρέπει να αποφύγεις είναι η απομόνωση και αυτοσχεδιασμός. Δημιούργησε την δική σου ομάδα, μάθε τι επιλογές έχεις, τους τρόπους που χρησιμοποίησαν άλλοι, βρες τον δικό σου βηματισμό.

Η πρόκληση είναι μεγάλη. Πρέπει να κερδίσεις την ζωή σου και ίσως να μάθεις τους άλλους να ζουν σαν εσένα. Με πείσμα, αυτοπεποίθηση, με ένα όμορφο σώμα, γεμάτο ενέργεια.

Από τη μεριά μας, μπορούμε να σου δώσουμε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεσαι. Μπορείς να γίνεις μέλος της δικής μας ομάδας, να βοηθηθείς και να βοηθήσεις.

Μπορείς να κλείσεις ραντεβού για μια Ιατρική επίσκεψη, να εκτιμήσεις την κατάστασή σου και να έχεις την κατάλληλη καθοδήγηση.

Μπορείς να παρακολουθήσεις ένα δωρεάν εκπαιδευτικό Σεμινάριο, διάρκειας 12 ωρών από 8 εκπαιδευτές διαφορετικών ειδικοτήτων. Κοντά σου θα βρεθούν ο Διαβητολογος, η Διαιτολόγος, ο Γυμναστής, ο Ψυχίατρος, ο Οφθαλμίατρος, ο Λιπιδιολόγος, η Ποδολόγος και ένας executive Shef. Είναι μια ευκαιρία να ακούσεις τα πάντα και να ρωτήσεις ότι κρατάς μέσα σου τόσο καιρό.

Μπορείς να συμμετέχεις, επίσης δωρεάν, στους expert patients. Μια υποστηρικτική ομάδα που δίνει πρακτικές λύσεις στα καθημερινά προβλήματα. Σε αυτή την ομάδα είναι άτομα που έχουν Διαβήτη Τύπου 1 και έχουν εκπαιδευτεί να σε εκπαιδεύσουν. Εάν το θελήσεις μπορείς να γίνεις και εσύ εκπαιδευτής για τους επόμενους.

 

  • Γενικά για τον Διαβήτη Τύπου 1

    Ο Διαβήτης Τύπου 1 είναι μια χρόνια νόσος του μεταβολισμού. Οφείλεται στην έλλειψη της ινσουλίνης, που προκύπτει από την καταστροφή των β-κυττάρων που την παράγουν. Τα β-κύτταρα καταστρέφονται από την επίδραση των αυτό-αντισωμάτων, που αναπτύσσονται μέσα στον οργανισμό.

    Ο Διαβήτης Τύπου 1 μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Η πιο συνηθισμένη εμφάνιση στην παιδική και εφηβική ηλικία, μπορεί να εμφανιστεί όμως και σε άτομα 40 ετών.

    Αντίθετα από τα άτομα που πάσχουν από Διαβήτη τύπου 2, στον Διαβήτη τύπου 1 τα άτομα δεν είναι παχύσαρκα και η διάγνωση γίνεται συνήθως όταν αναπτύσσεται Διαβητική Κετοξέωση. Μιας πολύ επικίνδυνης κατάστασης που είναι συνέπεια της ολοκληρωτικής έλλειψης της ινσουλίνης στον οργανισμό.

    Η θεραπεία του Διαβήτη τύπου 1 απαιτεί την χρήση ινσουλίνης για όλη την ζωή. Δεν φτάνει όμως μόνο αυτό. Χρειάζεται μια ομάδα ειδικών, όπως γιατρός, διαιτολόγος, ψυχολόγος, εκπαιδευτής, για να στηρίξουν το άτομο, ώστε να πετύχει καλή ρύθμιση στις τιμές του σακχάρου του.

  • Παθοφυσιολογία
    Ο Διαβήτης τύπου 1 οφείλεται στην καταστροφή των β-κυττάρων, που παράγουν την ινσουλίνη, στα νησίδια του Langerhans του παγκρέατος. Καθώς, ο πληθυσμός των β-κυττάρων μειώνεται, η ινσουλίνη που παράγεται μειώνεται, επίσης. Από ένα σημείο και μετά η ποσότητα της ινσουλίνης, που παράγεται, δεν είναι ικανή να διατηρήσει τις φυσιολογικές τιμές σακχάρου. Η υπεργλυκαιμία εμφανίζεται όταν καταστραφούν το 80%-90% των β-κυττάρων. Τότε μπορεί να γίνει η διάγνωση του Διαβήτη αν εκείνη τη στιγμή γίνουν εξετάσεις αίματος. Δυστυχώς όμως τα άτομα αφήνουν την ασθένεια να εξελιχθεί, μέχρι που αναπτύσσεται η Διαβητική Κετοξέωση και η διάγνωση γίνεται στο νοσοκομείο. Είναι σημαντικό να γίνει νωρίς η διάγνωση, για να αποφευχθεί η Διαβητική Κετοξέωση, που είναι επικίνδυνη για την ζωή. Η έγκαιρη διάγνωση και η γρήγορή χρήση της ινσουλίνης προστατεύει το άτομο.

    Η αιτία της καταστροφής των β-κυττάρων είναι η εμφάνιση αυτό-αντισωμάτων. Δηλαδή αντισωμάτων που στρέφονται κατά του ίδιου του οργανισμού και συγκεκριμένα κατά των β-κυττάρων. Ο λόγος που εμφανίζονται τα αντισώματα αυτά δεν έχει διευκρινισθεί πλήρως. Υπάρχουν θεωρίες ότι κάποια ιογενής λοίμωξη πυροδοτεί το φαινόμενο. Τελευταία όμως έχουν βρεθεί σημαντικές συσχετίσεις και με συγκεκριμένα γονίδια, που φαίνεται να καθιστούν το άτομο πιο ευάλωτο.

    Υπάρχουν πολλά είδη αντισωμάτων που στρέφονται κατά των β-κυττάρων. Το 85%των ατόμων που πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1 εμφανίζουν αντισώματα κατά των νησιδίων του παγκρέατος (οι περιοχές στις οποίες βρίσκονται τα β-κύτταρα). Επίσης η πλειοψηφία έχει και αντισώματα κατά της ίδιας της ινσουλίνης, πριν ακόμα λάβουν ινσουλίνη ως θεραπεία. Το πιο συνηθισμένο αντίσωμα όμως, το οποίο και αναζητούμε κατά την διάγνωση του Διαβήτη Τύπου 1 είναι τα αντισώματα κατά της αποκαρβοξυλάσης του γλουταμικού οξέος, ενός ενζύμου που βρίσκεται μέσα στα β-κύτταρα, τα οποία είναι πιο γνωστά ως αντι-GAD.

    Τα άτομα που πάσχουν από άλλες αυτοάνοσες νόσους, όπως θυρεοειδίτιδα Hashimoto, Graves ή νόσο Addison, έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν Διαβήτη Τύπου 1. Σε αυτά τα άτομα υπάρχουν επίσης συχνότερα τα αντισώματα του Διαβήτη Τύπου 1, πριν αυτός εκδηλωθεί. Δηλαδή τα αντισώματα κατά των νησιδίων ΙΑ2 και τα αντι-GAD.

    Διαταραχή εμφανίζεται γενικότερα και σε όλη τη λειτουργία του παγκρέατος τόσο στο Διαβήτη Τύπου 1 όσο και στο Τύπου 2, όπως έδειξαν μελέτες, με αξονικές τομογραφίες, τεστ γλουκαγόνου και εξετάσεις ελαστάσης κοπράνων.

  • Γενετικοί Παράγοντες-Κληρονομικότητα
    Στον Διαβήτη Τύπου 1 υπάρχουν πολλά γονίδια που εμπλέκονται και συνεισφέρουν στην ανάπτυξή του. Αντίθετα με ότι πίστευαν στο παρελθόν η κληρονομικότητα μπορεί και παίζει ρόλο.

    Μια τέτοια ένδειξη είναι το γεγονός ότι τα δίδυμα που προέρχονται από δυο διαφορετικά ωάρια έχουν πιθανότητα να αναπτύξουν Διαβήτη Τύπου 1 σε ποσοστό 5-6%, ενώ στα μονοζυγωτικά δίδυμα το ποσοστό φτάνει στο 50% μέχρι την ηλικία των 40 ετών.

    Εάν ο πατέρας έχει Διαβήτη Τύπου 1 η πιθανότητα το παιδί να αναπτύξει Διαβήτη Τύπου 1 είναι 5-6%, ενώ μικρότερος είναι ο κίνδυνος όταν η μητέρα πάσχει, σε ποσοστό περίπου 3%. Όταν όμως και οι δύο γονείς πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1 ο κίνδυνος αυξάνεται πολύ και φτάνει στο επίπεδο του 30%. Επίσης ο κίνδυνος για το παιδί είναι μεγαλύτερος αν ο Διαβήτης Τύπου 1 των γονέων ξεκίνησε πριν την ηλικία των 11 ετών.

    Η εμφάνιση του Διαβήτη Τύπου 1 έχει μεγάλη ποικιλία στην συχνότητα εμφάνισης σε σχέση με την τοποθεσία. Έτσι πιο συχνά εμφανίζεται στις Βόρειες χώρες και στη Μεσόγειο, ενώ μικρότερη συχνότητα εμφανίζεται στην Ανατολική Ασία.

    Μελέτες του γονιδιώματος των ατόμων που πάσχουν από Διαβήτη τύπου 1 εντόπισαν πολλά γονίδια που σχετίζονται με την ανάπτυξη του Διαβήτη Τύπου 1. Τα πιο σημαντικά είναι τα παρακάτω:

    DRB1*0301 – DQA1*0501 – DQB1*0201 (odds ratio [OR] 3.64)

    DRB1*0405 – DQA1*0301 – DQB1*0302 (OR 11.37)

    DRB1*0401 – DQA1*0301 – DQB*0302 (OR 8.39)

    DRB1*0402 – DQA1*0301 – DQB1*0302 (OR 3.63)

    DRB1*0404 – DQA1*0301 – DQB1*0302 (OR 1.59)

    DRB1*0801 – DQB1*0401 – DQB1*0402 (OR 1.25)

    Το 90-95% των παιδιών που πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1 έχουν τα γονίδια HLA-DR3 DQB1*0201, HLA-DR4 DQB1*0302

    Αντίθετα υπάρχουν γονίδια που η ύπαρξη τους παρέχει προστασία έναντι της ανάπτυξης του Διαβήτη Τύπου 1, αυτά είναι:

    DRB1*1501 – DQA1*0102 – DQB1*0602 (OR 0.03)

    DRB1*1401 – DQA1*0101 – DQB1*0503 (OR 0.02)

    DRB1*0701 – DQA1*0201 – DQB1*0303 (OR 0.02)

    Σημαντικό επίσης γονίδιο είναι το INS το οποίο ελέγχει την έκφραση της προ-προινσουλίνης. Σε αυτό το γονίδιο μπορεί να εμφανιστούν γονιδιακές επαναλήψεις (VNTR) στο χρωμόσωμα 11p15,5. Διαφορετικού τύπου επαναλήψεις μπορεί να αυξήσουν ή να μειώσουν την πιθανότητα ανάπτυξης Διαβήτη Τύπου 1. Το γονίδιο INS έχει επίδραση στον Θύμο αδένα, ο οποίος μπορεί να τροποποιήσει την έκφραση των ειδικών Τ-κυττάρων, τα οποία είναι τοξικά για τα β-κύτταρα. Έτσι προστατευτικοί πολυμορφισμοί του INS μειώνουν την έκφραση των ειδικών για την ινσουλίνη Τα-κυττάρων.

    Άλλα γονίδια που μπορούν να παίξουν ρόλο στην ανάπτυξη του Διαβήτη Τύπου 1 είναι:

    CTLA4: σημαντικό για την ενεργοποίηση των Τ-κυττάρων

    PTPN22: παράγει το LYP έναν αρνητικό ρυθμιστή των Τα-κυττάρων

    IL2RA: ρυθμιστής των Τα-κυττάρων

    UBASH3A: εμπλέκεται σε πολλές αυτό-άνοσες νόσους

    Επίσης άλλα γονίδια τα οποία μελετώνται για την συμμετοχή τους στην ανάπτυξη του Διαβήτη Τύπου 1 είναι:

    SH2B3

    ERBB3

    CLEC16A

    IL18RAP

    PTPN2

    CCR5

  • Περιβαλλοντικοί Παράγοντες
    Στην ανάπτυξη του Διαβήτη Τύπου 1 εκτός από τα γονίδια μπορεί να συμμετέχει και ανοσολογική αντίδραση σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα. Έως τώρα έχουν ενοχοποιηθεί οι ανοσολογικές αντιδράσεις ένατι διαφόρων ιών, όπως οι εντεροϊοί, παρωτίτιδος, ερυθράς και Coxsackies. Επίσης έχουν ενοχοποιηθεί η έκθεση σε τοξικά χημικά, το βοειο γάλα στη νηπιακή ηλικία και οι κυτοτοξίνες.

    Πιθανότατα πολλοί διαφορετικοί παράγοντες συνεισφέρουν στην ανάπτυξη του Διαβήτη Τύπου 1. Έχει βρεθεί μια λοίμωξη από εντεροϊό, σε ηλικία 12 μηνών και η λήψη βόειου γάλακτος πριν τον τρίτο μήνα της ηλικίας σχετίζονται με την ανάπτυξη του Διαβήτη Τύπου 1, εξαιτίας του ανοσολογικού μηχανισμού.

    Όσο αυξάνει η ηλικία της μητέρας κατά τον τοκετό, τόσο αυξάνεται και η πιθανότητα ανάπτυξης Διαβήτη τύπου 1 στο παιδί. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν στη διάρκεια της εγκυμοσύνης εμφανίζεται προεκλαμψία.

    Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού στη νηπιακή ηλικία μπορεί να ενεργοποιήσουν την ανοσολογική διαδικασία. Έτσι όσα παιδιά, εμφανίζουν λοιμώξεις αναπνευστικού πριν την ηλικία των 6 μηνών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης Διαβήτη Τύπου 1. Αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν και όσα παιδιά παρουσιάζουν συχνές λοιμώξεις αναπνευστικού, περισσότερες από 5, στον πρώτο χρόνο της ζωής τους. Αντίθετα οι λοιμώξεις αργότερα στον δεύτερο χρόνο δεν φαίνεται να συσχετίζονται με την ανάπτυξη Διαβήτη Τύπου 1.

  • Επιδημιολογία
    Ο Διαβήτης Τύπου 1 είναι η πιο συχνή ασθένεια του μεταβολισμού στα παιδιά. Υπολογίζεται ότι 1 παιδί στα 400-600 παιδιά πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1. Στο σύνολο των ατόμων που πάσχουν από όλα τα είδη Διαβήτη, Διαβήτη Τύπου 1 έχουν το 5% αυτών.

    Στην Ευρώπη, στη Μέση Ανατολή και την Αυστραλία ο ρυθμός αύξησης της εμφάνισης Διαβήτη Τύπου 1 είναι περίπου 2-5% τον χρόνο. Η συχνότητα της νόσου είναι υψηλότερη στην Σκανδιναβία, περίπου 20% των ατόμων που πάσχουν από κάθε είδους Διαβήτη, ενώ το χαμηλότερο ποσοστό παρατηρείται στην Κίνα και την Ιαπωνία, λιγότερο από 1% των ατόμων που πάσχουν από Διαβήτη.

    Ο Διαβήτης Τύπου 1 αν και έχει συσχετισθεί με την παιδική ηλικία, εμφανίζεται σε ποσοστό 50% σε ηλικίες μεγαλύτερες των 20 ετών. Συνήθως η εμφάνιση του Διαβήτη Τύπου 1 έχει δύο κορυφώσεις στις ηλικίες των 4 ετών και των 11-13 ετών. Αυξημένη επίπτωση παρουσιάζεται και σε ηλικίες από 37 έως 43 ετών, στους οποίους εμφανίζεται με ηπιότερη εξέλιξη. Η εμφάνιση του Διαβήτη Τύπου 1 στις μεγαλύτερες ηλικίες συνηθίζεται να ονομάζεται ως Διαβήτης Τύπου LADA (latent autoimmune diabetes of the adult).

    Η πιθανότητα να παρουσιασθούν αντισώματα στους συγγενείς των ατόμων που πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1, μειώνεται με την ηλικία. Αυτό σημαίνει ότι οι συγγενείς θα πρέπει να ελέγχονται για την ύπαρξη αντισωμάτων κάθε χρόνο μέχρι την ηλικία των 10 ετών και μία φορά ακόμα κατά την εφηβεία αργότερα.

    Ο Διαβήτης Τύπου 1 είναι συχνότερος στα αγόρια από ότι είναι στα κορίτσια. Στην Ευρώπη η αναλογία αγοριών/κοριτσιών με Διαβήτη Τύπου 1 είναι μεγαλύτερη του 1,5:1.

    Ο Διαβήτης Τύπου 1 είναι πιο συχνός μεταξύ των μη-Λατίνων λευκών, οι οποίοι ακολουθούνται σε συχνότητα από τους Αφρό-Αμερικάνους και τους Λατίνο-Αμερικάνους. Αντίθετα είναι ασυνήθιστο φαινόμενο στους Ασιάτες.

  • Πρόγνωση και Επιπλοκές
    Ο Διαβήτης Τύπου 1 σχετίζεται με υψηλή νοσηρότητα και πρόωρη θνησιμότητα. Παρόλα αυτά περισσότεροι από το 60% των ατόμων που πάσχουν από Διαβήτη τύπου 1 δεν εμφανίζουν σοβαρές επιπλοκές. Το υπόλοιπο 40% όμως μπορεί να αναπτύξουν τύφλωση, τελικού σταδίου νεφρική ανεπάρκεια και σε ορισμένες περιπτώσεις πρόωρο θάνατο. Η πιθανότητα ανάπτυξης χρόνιων επιπλοκών αυξάνεται όταν η έναρξη της νόσου γίνεται πριν την ηλικία των 15 ετών.

    Τα άτομα που πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1 και δεν αναπτύσσουν σοβαρές επιπλοκές μετά από 20 χρόνια Διαβήτη, έχουν μεγάλη πιθανότητα να ζήσουν με καλή υγεία για το υπόλοιπο της ζωής τους. Σημαντικοί παράγοντες, για να μην εμφανιστούν επιπλοκές στο Διαβήτη Τύπου 1, είναι η εκπαίδευση του ατόμου, η εγρήγορση, το κίνητρο και η νοημοσύνη του.

    Η νοσηρότητα και η θνησιμότητα στα άτομα που πάσχουν σχετίζονται με τα παρακάτω:

    Υπεργλυκαιμία για μεγάλα χρονικά διαστήματα

    Υπογλυκαιμία από λάθος χειρισμού της ινσουλίνης

    Μικροαγγειακές επιπλοκές (π.χ. αμφιβληστροειδοπάθεια, νεφροπάθεια)

    Νευροπαθητικές επιπλοκές

    Μακροαγγειακά νοσήματα

    Όλα τα παραπάνω οδηγούν στην ανάπτυξη στεφανιαίας νόσου, αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, περιφερικής αγγειοπάθειας, ανάπτυξη διαβητικού ποδιού με έλκη, που μπορούν να οδηγήσουν σε ακρωτηριασμό, χρόνια νεφρική νόσο, μειωμένη όραση και τύφλωση, αυτόνομη και περιφερική νευροπάθεια.

    Ο Διαβήτης είναι μείζων παράγοντας ανάπτυξης τύφλωσης.

    Η συχνότητα νεφρικής ανεπάρκειας τελικού σταδίου σε ηλικίες μεταξύ 20-74 ετών. Τα ποσοστά για άτομα που έχουν Διαβήτη 20 έτη είναι 2,2%, ενώ μετά από 30 χρόνια το ποσοστό ανέρχεται στο 7,8%. Η ανάπτυξη ηπιότερης νεφρικής ανεπάρκειας, δεν είναι αθώα, καθώς σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδειαγγειακής νόσου. Η μείωση της νεφρικής λειτουργίας, όπως αυτή καθορίζεται από τον ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR), είναι μικρότερη σε αυτούς που ρύθμισαν εντατικά το σάκχαρο στην αρχή της νόσου.

    Επίσης ο Διαβήτης είναι η κύρια αιτία μη τραυματικού ακρωτηριασμού των κάτω άκρων.

    Η αγγειοδιασταλτική δυσλειτουργία των στεφανιαίων είναι ισχυρός προβλεπτικός δείκτης καρδιακής θνησιμότητας. Στον Διαβήτη συγκεκριμένα τα άτομα που πάσχουν από δυσλειτουργία διάτασης των αγγείων και έχουν περιορισμένη ροή αίματος στα στεφανιαία, χωρίς να έχουν στεφανιαία νόσο, παρουσιάζουν τα ίδια ποσοστά θνησιμότητα ς με αυτούς που έχουν γνωστή στεφανιαία νόσο.

    Ο Διαβήτης Τύπου 1 σχετίζεται με υψηλή επίπτωση νευροπάθειας των μικρών ινών. Το 60% των ατόμων που έχουν Διαβήτη Τύπου 1, για 40 χρόνια παρουσιάζουν συμπτώματα αισθητικής νευροπάθειας, πόνο και σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.

    Η προσπάθεια ρύθμισης του Διαβήτη Τύπου 1 έχει αποδώσει όσον αφορά στην μείωση της θνησιμότητας για όσους ο Διαβήτης ξεκίνησε στις ηλικίες 0-14 ετών. Δεν συνέβει όμως το ίδιο σε αυτούς που νόσησαν σε ηλικίες μεγαλύτερες. Πιθανότατα σε αυτό συνεισφέρει η συχνότερη χρήση αλκοόλ και άλλων φαρμακευτικών ουσιών από αυτά τα άτομα.

    Η καλή ρύθμιση του σακχάρου, των λιπιδίων, της αρτηριακής πίεσης και του σωματικού βάρους επηρεάζει θετικά την πρόγνωση. Αντίθετα το αυξημένο σωματικό βάρος οδηγεί σε μεγαλύτερες δόσεις ινσουλίνης, κάτι που συσχετίζεται με ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη, υπέρτασης, δυσλιπιδαιμίας και εκτεταμένης αθηροσκληρυντικής νόσου.

    Τα άτομα που πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1 έχουν μια διαρκή πρόκληση να διατηρήσουν τη ρύθμιση σε όλους τους παραπάνω παράγοντες, σε όλη τους τη ζωή. Η καλή ρύθμιση του σακχάρου, της πίεσης και της χοληστερίνης μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης επιπλοκών.

  • Διπλός Διαβήτης
    Άτομα τα οποία πάσχουν από Διαβήτη τύπου 1 μπορεί να είναι παχύσαρκα και να αναπτύξουν χαρακτηριστικά που υπάρχουν στον Διαβήτη Τύπου 2. Το κύριο χαρακτηριστικό του Τύπου 2 είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη. Υπάρχει, δηλαδή, περίπτωση στον Τύπου 1 να συνυπάρξει αντίσταση στην ινσουλίνη. Αυτό οδηγεί σε μικρότερη ευαισθησία στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα η ρύθμιση να χρειάζεται περισσότερες μονάδες ινσουλίνης να χορηγηθούν. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται Διπλός Διαβήτης. Ο Διπλός Διαβήτης σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης των επιπλοκών του Διαβήτη.

    Ένας τρόπος για να εκτιμηθεί η ύπαρξη Διπλού Διαβήτη είναι η μέτρηση του δείκτη estimated glucose disposal rate (eGDR):

    eGDR(mg/kg/min)=21,158+(-0,09*WC)+(-3,407*HTN)+(-0,551*HbA1c)

    WC: περίμετρος μέσης

    ΗΤΝ: ύπαρξη υπέρτασης >135/85 mmHg 0=όχι και 1=ναι

    Όσο μικρότερη τιμή έχει ο eGDR τόσο λιγότερη αντίσταση υπάρχει για την ινσουλίνη και τόσο μεγαλύτερη ευαισθησία. Η ύπαρξη Διπλού Διαβήτη σχετίζεται με μεγαλύτερες τιμές eGDR. Ενδεικτικά χαμηλές τιμές θεωρούνται όσες είναι < 5,39 mg/kg/min και μεγαλύτερες > 7,75 mg/kg/min

  • Εμφάνιση και Συμπτώματα
    Ο Διαβήτης Τύπου 1 είναι μια προοδευτική νόσος και εξελίσσεται για αρκετό διάστημα χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα. Η εξέλιξη αυτή διακρίνεται σε 3 στάδια:

    Στο 1ο Στάδιο, στα άτομα που θα αναπτύξουν την νόσο, ανιχνεύονται αυτοαντισώματα. Τα αυτοαντισώματα καταστρέφουν τα β-κύτταρα του παγκρέατος, χωρίς όμως ακόμα να υπάρχει διαταραχή στις τιμές του σακχάρου και χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα. Στο στάδιο αυτό τα άτομα αναμένεται να αναπτύξουν την πλήρη εικόνα της νόσου, σε ποσοστό 44% σε 5 χρόνια, 70% σε 10 χρόνια και 100% κάποια στιγμή στη ζωή τους

    Στο 2ο Στάδιο, τα αυτοαντισώματα συνεχίζουν να υπάρχουν, αυτή τη φορά, όμως υπάρχει μικρή διαταραχή στις τιμές του σακχάρου, χωρίς να εμφανίζονται και πάλι συμπτώματα. Σε αυτή τη φάση υπάρχουν ακόμα αρκετά αποθέματα στο πάγκρεας, για να λειτουργεί ικανοποιητικά ο οργανισμός. Στα άτομα αυτά αναμένεται να αναπτυχθεί η νόσος σε ποσοστό 75% σε 5 χρόνια και 100% αργότερα.

    Στο 3ο Στάδιο, εμφανίζονται με τη σειρά τους και τα συμπτώματα του Διαβήτη Τύπου 1, όπως πολυουρία, πολυδιψία, απώλεια βάρους, κόπωση και τέλος αναπτύσσεται η πολύ επικίνδυνη Διαβητική Κετοξέωση.

    Είναι σημαντικό να διαγνώσουμε τον Διαβήτη στα δύο πρώτα στάδια, για να αποφευχθούν η ανάπτυξη των συμπτωμάτων και η επιπλοκή της Διαβητικής Κετοξέωσης.

    Η κατανόηση της παραπάνω αλληλουχίας των γεγονότων βοηθά στο να αναπτυχθούν στρατηγικές πρόληψης για την ανάπτυξη της Διαβητικής Κετοξέωσης, σε παιδιά και ενήλικες, που γνωρίζουν ότι είναι πιθανόν να αναπτύξουν Διαβήτη Τύπου 1. Επίσης, μπορεί πλέον η έρευνα να στοχεύσει στα πρώτα στάδια, για την πιθανή ανεύρεση τρόπου αναστολής ή καθυστέρησης της εξέλιξης της νόσου.

    Από την στιγμή που θα διαγνωσθεί ο Διαβήτης τύπου 1, τα συμπτώματα που θα εκδηλωθούν σχετίζονται με τα επίπεδα του σακχάρου και με την διάρκεια της νόσου.

    Όταν το σάκχαρο είναι υψηλό (>180 mg/dl), δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον οργανισμό και κυκλοφορεί άσκοπα στο αίμα. Η περίσσεια της γλυκόζης μπορεί να κολλήσει ή πιο επιστημονικά να γλυκοζυλιώσει τους ιστούς του σώματος. Η διαδικασία αυτή είναι τοξική και μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Επίσης η περίσσεια της γλυκόζης φιλτράρεται από τα νεφρά και αποβάλλεται στα ούρα. Η γλυκόζη όμως για να κυκλοφορήσει στα ουροφόρα σωληνάρια απαιτεί μεγαλύτερη ποσότητα υγρών για να μπορέσει να διαλυθεί μέσα σε αυτήν. Έτσι το νεφρό αντλεί επιπλέον υγρά από τον οργανισμό και με αυτόν τον τρόπο εμφανίζεται η πολυουρία. Η μεγάλη απώλεια των υγρών με τα ούρα, προκαλεί αφυδάτωση του οργανισμού και ενεργοποιεί το αίσθημα της δίψας. Το άτομο που πάσχει καταναλώνει μεγάλες ποσότητες υγρών χωρίς όμως να σβήνει την δίψα του. Επίσης, η απώλεια γλυκόζης από τα ούρα μεταφράζεται σε απώλεια ενέργειας. Θυμίζουμε ότι η σάκχαρη που αποβάλλεται θα έπρεπε να είχε απορροφηθεί από τον οργανισμό για να συντηρηθεί. Η έλλειψη όμως της ινσουλίνης κρατά την σάκχαρη έξω από τα κύτταρα και αυτή κυκλοφορεί άσκοπα στο αίμα, μέσω του οποίου φτάνει στα νεφρά και στα ούρα. Η απώλεια ενέργειας, λοιπόν, από τα ούρα σημαίνει απώλεια βάρους και ενεργοποίηση του αισθήματος της πείνας. Έτσι το άτομο πεινά, καταναλώνει αρκετή τροφή και παρόλο αυτή τη συμπεριφορά σημειώνεται σημαντική απώλεια βάρους.

    Ταυτόχρονα λόγω της υπεργλυκαιμίας το υγρό που υπάρχει μέσα στα μάτια, στο υαλώδες σώμα, αλλάζει σύσταση και μπορεί να εμφανισθεί θάμβος στην όραση. Επίσης, η αφυδάτωση προκαλεί ηλεκτρολυτικές διαταραχές, που μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα κόπωσης και μυϊκές κράμπες.

    Στον διαβήτη Τύπου 1, λόγω της έλλειψης της ινσουλίνης, ο οργανισμός δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την γλυκόζη σαν πηγή ενέργειας. Έτσι, αναγκάζεται να καταφύγει στην αποκλειστική καύση του λίπους. Η λιπόλυση όμως παράγει ως παραπροϊόν κετώνες, οι οποίες όταν συσσωρεύονται στο αίμα αλλάζουν την οξύτητα του. Όταν το αίμα γίνει αρκετά όξινο, δημιουργείται η κατάσταση που ονομάζεται Διαβητική Κετοξέωση. Το pH αίματος πέφτει και αυτό προκαλεί ταχυκαρδία, ταχύπνοια, απώλεια συνείδησης και κώμα.

    Τα πρώτα συμπτώματα της Διαβητικής Κετοξέωσης μπορεί να προέρχονται από τα γαστρεντερικό σύστημα, κάτι που μπορεί να μπερδευτεί με γαστρεντερίτιδα. Συμπτώματα όπως κοιλιακός πόνος, ναυτία, έμετος, σε συνδυασμό με υψηλές τιμές σακχάρου θα πρέπει να βάζουν την υποψία για την ανάπτυξη Διαβητικής Κετοξέωσης.

    Όλα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να υποχωρήσουν όταν αποκατασταθεί η ρύθμιση του σακχάρου. Προσοχή όμως η ρύθμιση θα πρέπει να γίνει μόνο με την καθοδήγηση του γιατρού, διότι οι ισορροπίες στον οργανισμό είναι πολύ εύθραυστες σε αυτήν την φάση.

    Συμπτώματα που σχετίζονται με την διάρκεια της νόσου είναι δυνατό να εμφανισθούν. Πρόκειται για συμπτώματα που προέρχονται από την ανάπτυξη των επιπλοκών του Διαβήτη. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι για πολύ καιρό οι επιπλοκές μπορούν να αναπτύσσονται χωρίς να δίνουν συμπτώματα. Όταν τα συμπτώματα εμφανισθούν, συνήθως οι επιπλοκές είναι προχωρημένες.

    Η ανάπτυξη της Διαβητικής Αμφιβληστροειδοπάθειας στα μάτια σχετίζεται με ελλείματα στην όραση και ανάπτυξη του οιδήματος της Ωχράς Κηλίδας προκαλεί αλλοιώσεις στα είδωλα.

    Η ανάπτυξη της Διαβητικής Νεφροπάθειας δίνει συμπτώματα στα τελευταία στάδια κυρίως ένα αίσθημα κόπωσης που οφείλεται στην αύξηση της ουρίας, της αναιμίας και των ηλεκτρολυτικών διαταραχών.

    Η ανάπτυξη της Διαβητικής Νευροπάθειας μπορεί να δώσει αίσθημα καύσους, κράμπες, πόνο, μουδιάσματα και μυρμικιάσματα στα κάτω άκρα.

    Η ανάπτυξη της Περιφερικής Αγγειοπάθειας μπορεί να δώσει κόπωση και πόνο στις γάμπες κατά το περπάτημα. Επίσης συνδυάζεται με ψυχρά άκρα και αλλοιώσει στο χρώμα του δέρματος.

    Το έμφραγμα του μυοκαρδίου εμφανίζεται με αίθημα πόνου στο στήθος. Στον Διαβήτη τα συμπτώματα μπορεί να είναι άτυπα και να μην διαγνωσθεί έγκαιρα. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνονται προληπτικές εξετάσεις.

    Το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο μπορεί να εμφανισθεί με απώλεια συνείδησης ή οξεία παράλυση ενός μέρους του σώματος.

  • Έχεις σίγουρα Διαβήτη Τύπου 1;
    Όταν ο γιατρός, σου ανακοινώσει ότι έχεις Διαβήτη, δεν μπορείς να γνωρίζεις τι τύπο Διαβήτη έχεις. Θα πρέπει να κάνεις εξειδικευμένες εξετάσεις που θα βάλουν την διάγνωση.

    Βέβαια τις περισσότερες φορές η διάγνωση είναι προφανής, αλλά καλό είναι να περιμένουμε τα αποτελέσματα των εξετάσεων, γιατί…γίνονται και λάθη!

    Η σωστή διάγνωση θα καθορίσει και την τελική θεραπεία. Αν θα χρειαστεί, δηλαδή να κάνει κάποιος ινσουλίνη ή να πάρει χάπια.

    Συνήθως η διάγνωση τίθεται κλινικά. Για παράδειγμα αν είσαι 45 ετών με λίγα κιλά παραπάνω, θεωρείται ότι έχεις Διαβήτη Τύπου 2. Αντίθετα, αν είσαι 20 ετών και αδύνατος έχεις Διαβήτη τύπου 1. Τι γίνεται όμως όταν είσαι νέος και παχύσαρκος, ή μεγαλύτερος και αδύνατος;

    Καταλαβαίνεις ότι το κλινικό κριτήριο δεν είναι αξιόπιστο.

    Τι είναι όμως Διαβήτης Τύπου 1 και τι Διαβήτης Τύπου 2;

    Ο διαβήτης τύπου 1 είναι μια κατάσταση στην οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν εκκρίνει σημαντική ποσότητα ινσουλίνης, για να ρυθμιστεί το σάκχαρο. Η αιτία είναι η ύπαρξη αυτό-αντισωμάτων που καταστρέφουν τα κύτταρα του παγκρέατος, που είναι υπεύθυνα για την έκκριση της ινσουλίνης. Ο διαβήτης τύπου 1 θεραπεύεται αποκλειστικά με ινσουλίνη.

    Ο διαβήτης τύπου 2, αντίθετα, είναι μια κατάσταση όπου το πάγκρεας βγάζει πολύ περισσότερη ινσουλίνη από όσο πρέπει, παρόλα αυτά το σάκχαρο δεν μπορεί να ελεγχθεί. Η αιτία είναι το φαινόμενο της αντίστασης της ινσουλίνης. Σε αυτή την περίπτωση η ινσουλίνη που εκκρίνεται δεν είναι λειτουργική. Όταν η αντίσταση στην ινσουλίνη συνεχιστεί για χρόνια, ενδέχεται να επέλθει κόπωση του παγκρέατος, με αποτέλεσμα στο τέλος να μην εκκρίνεται αρκετή ινσουλίνη και στον τύπο 2. Ο διαβήτης τύπου θεραπεύεται με χάπια, ενώ είναι δυνατόν να χρειαστεί και ινσουλίνη.

    Για να μπορέσουμε λοιπόν να διερευνήσουμε τι τύπο διαβήτη έχει κανείς, θα πρέπει να ελέγξουμε αν το πάγκρεας βγάζει ινσουλίνη και αν υπάρχουν αντισώματα που στρέφονται κατά του παγκρέατος.

    Η εξέταση που δείχνει αν το πάγκρεας βγάζει ινσουλίνη είναι το c-πεπτίδιο. Το c-πεπτίδιο εκκρίνεται ως μέρος της ινσουλίνης, η οποία όταν βγαίνει από το β-κύτταρο, διασπάται και απελευθερώνεται το c-πεπτίδιο. Έτσι αν βρούμε στο αίμα υψηλή συγκέντρωση c-πεπτιδίου, σημαίνει ότι το πάγκρεας εκκρίνει πολύ ινσουλίνη. Αντίθετα, αν το c-πεπτίδιο είναι πολύ χαμηλό, σημαίνει ότι το πάγκρεας δεν εκκρίνει αρκετή ινσουλίνη.

    Στην πρώτη περίπτωση, όπου το c-πεπτίδιο έχει υψηλή συγκέντρωση, μιλάμε για Διαβήτη Τύπου 2.

    Στην δεύτερη περίπτωση όπου το c-πεπτίδιο είναι χαμηλό, μιλάμε για Διαβήτη τύπου 1…..ή έναν παραμελημένο  και εξαντλημένο διαβήτη τύπου 2.

    Σε αυτό το σημείο για να διαχωρίσουμε τον διαβήτη τύπου 1 από τον εξαντλημένο διαβήτη τύπου 2, θα χρειαστούμε να ελέγξουμε την ύπαρξη των αυτό-αντισωμάτων.

    Τα αυτό-αντισώματα όπως είπαμε υπάρχουν μόνο στον Διαβήτη τύπου 1.

    Υπάρχουν καμιά δεκαριά αυτό-αντισώματα που εμπλέκονται στην εμφάνιση του Διαβήτη τύπου 1, που δεν είναι δυνατό να τα μετράμε πάντα.

    Τα πιο συνηθισμένα αυτό-αντισώματα που μετράμε είναι τα αντι-GAD.

    Αν τα Anti-GAD βγουν θετικά σε άτομα που έχουν μηδενικό c-πεπτίδιο, μπαίνει η σφραγίδα της διάγνωσης «Διαβήτης τύπου 1»

    Αν τα Anti-GAD βγουν αρνητικά, και το c-πεπτίδιο μηδενικό, τότε μιλάμε για έναν εξαντλημένο διαβήτη τύπου 2……ή για έναν Διαβήτη Τύπου 1 B!

    Τι είναι ο διαβήτης Τύπου 1 B; Είπαμε προηγουμένως ότι για την εμφάνιση του Διαβήτη τύπου 1 εμπλέκονται πολλά αντισώματα που δεν είμαστε σε θέση να τα μετρήσουμε. Υπάρχουν λοιπόν περιπτώσεις όπου τα anti-GAD, που μετράμε να είναι αρνητικά για τον Διαβήτη να ευθύνονται άλλα αντισώματα που δεν μπορούμε να μετρήσουμε.

    Εδώ μπαίνει και το κλινικό κριτήριο, όπου ένας νέος άνθρωπος, με χαμηλό c-πεπτίδιο και αρνητικά αντι-GAD, μάλλον θα έχει διαβήτη τύπου 1.

    Τι γίνεται όμως αν κάποιος έχει υψηλό ή μέτριο c-πεπτίδιο και θετικά anti-GAD;

    Είναι δυνατόν αυτό να συμβεί;

    Βεβαίως και μπορεί να συμβεί!

    Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να έχουμε είτε έναν αρχόμενο Διαβήτη τύπου 1, στον οποίο τα αντισώματα δεν έχουν προλάβει να εξοντώσουν τα κύτταρα που βγάζουν ινσουλίνη…..είτε ένα Διαβήτη τύπου LADA!

    Τι είναι ο τύπος LADA; Είναι μια κατάσταση κατά την οποία υπάρχουν αντισώματα που σκοτώνουν τα κύτταρα του παγκρέατος με έναν πιο αργό ρυθμό, από τον Διαβήτη τύπου 1. Έτσι ο οργανισμός μπορεί να λειτουργεί για αρκετά χρόνια με ικανή ποσότητα ινσουλίνης. Κάποια στιγμή όμως και ο διαβήτης τύπου LADA θα μεταπέσει σε κατάσταση διαβήτη τύπου 1. Τα άτομα που έχουν Διαβήτη τύπου LADA είναι συνήθως μέσης ηλικίας και αδύνατα.

    Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που έχουν θετικά αντισώματα, χωρίς να έχουν Διαβήτη. Ίσως αυτοί κάποια στιγμή να εμφανίσουν Διαβήτη, δεν γνωρίζουμε όμως αρκετά για αυτούς.

    Δεν τελειώσαμε όμως με την διάγνωση του Διαβήτη, γιατί έχουμε και την περίπτωση ένας νέος ή μεσήλικας να έχει λίγο ή αρκετό  c-πεπτίδιο με αρνητικά αντισώματα. Σε αυτή την περίπτωση μπερδεύεται ο αρχόμενος Διαβήτης τύπου 1 B, ο Διαβήτης τύπου 2, αλλά και ο Διαβήτη Τύπου MODY!

    Τι είναι ο τύπος MODY; Είναι η κατάσταση κατά την οποία ορισμένες γονιδιακές μεταλάξεις προκαλούν ανεπαρκή έκκριση ινσουλίνης. Υπάρχουν πολλές γονιδιακές μεταλλάξεις που προκαλούν αυτόν τον τύπο διαβήτη. Για να γίνει διάγνωση θα πρέπει να γίνει γονιδιακό έλεγχος. Ο έλεγχος αυτός είναι ακριβός και δεν είναι πάντα διαθέσιμος. Για παράδειγμα ένας πλήρης γονιδιακός έλεγχος για Διαβήτη τύπου MODY δεν γίνεται στην Ελλάδα. Για να παρακάψουμε την ανεπάρκεια αυτή, μπορούμε να συμβουλευτούμε το οικογενειακό ιστορικό του ατόμου. Αν στην οικογένεια του υπάρχουν πολλά περιστατικά διαβήτη σε μικρή ηλικία, χωρίς ιδιαίτερη παχυσαρκία, τότε θα πρέπει να υποπτευθούμε και την διάγνωση MODY.

    Η αλήθεια είναι ότι ο Διαβήτης τύπου ΜODY  είναι σπάνιος, η διερεύνηση του όμως είναι σημαντική, γιατί μπορεί να αλλάξει την θεραπεία. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις Διαβήτη τύπου MODY, που τους τέθηκε η διάγνωση Διαβήτης τύπου 1 και ακολούθησαν ενέσιμη θεραπεία, ενώ θα έπρεπε να λάβουν χάπια.

  • Θεραπευτικοί Στόχοι
    Είναι πολύ σημαντικό να ρυθμίζεται το σάκχαρο στα φυσιολογικά επίπεδα, όσο αυτό είναι δυνατό. Τα οφέλη από μια καλή ρύθμιση είναι πολλά και έχουν να κάνουν με μειωμένη πιθανότητα ανάπτυξης των επιπλοκών του Διαβήτη.

    Η μελέτη DCCT (The Diabetes Control and Complications Trial) σύγκρινε δυο ανεξάρτητους πλυθησμούς ατόμων που έπασχαν από Διαβήτη Τύπου 1. Η ένας πληθυσμός κατάφερε να ρυθμίσει το σάκχαρο του με μια γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη < 7%, ενώ οι υπολοιποι είχαν μια γλυκοζυλιωμένη περίπου 9%. Η ομάδα που είχε καλή ρύθμιση παρουσίασε σημαντικά λιγότερες επιπλοκές. Μάλιστα τα ίδια άτομα μετά την λήξη της μελέτης, επανεξετάστηκαν μετά από 10 χρόνια στην μελέτη EDIC (The Epidimiology of Diabetes Intervention and Complications). Τα άτομα που είχαν καλή ρύθμιση στα πρώτα χρόνια είτε διατήρησαν την ρύθμιση αυτή, είτε όχι, φάνηκε να έχουν μεγαλύτερη προστασία από την ανάπτυξη των επιπλοκών.

    Από τις δύο παραπάνω μελέτες βγήκε το συμπέρασμα ότι θα πρέπει να επιδιώκεται μια καλή ρύθμιση του σακχάρου και μάλιστα από την αρχή της νόσου.

    Παρόλο αυτά, το πόσο χαμηλά θα πρέπει να φτάσουμε το σάκχαρο και την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη εξαρτάται από την κατάσταση του κάθε ατόμου. Έτσι οι στόχοι μπορεί να διαφέρουν σε σχέση με την ηλικία, την ύπαρξη επιπλοκών, ή , άλλων νοσημάτων και την δυνατότητα συνεργασίας.

    Παιδιά ηλικίας <13 ετών

    Στις μελέτες, που αναφέραμε προηγουμένως, δεν μελετήθηκαν παιδιά κάτω των 13 ετών. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ποιος πρέπει να είναι ο στόχος της ρύθμισης του σακχάρου. Οι οποίες οδηγίες που δίνονται έως τώρα βασίζονται σε γνώμες ειδικών και ενδείξεις από μικρότερες μελέτες.

    Η οδηγία που ίσχυε μέχρι τελευταία ήταν ότι τα παιδιά κάτω των 13 ετών θα πρέπει να διατηρούν μια γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη κάτω του 8,5%. Αυτός ο στόχος είναι ιδιαίτερα χαλαρός και αυτό προκύπτει από την προτεραιότητα τα αποφυγής των επεισοδίων υπογλυκαιμίας. Ο στόχος όμως πρόσφατα προτάθηκε να μειωθεί για την γλυκοζυλιωμένη στο επίπεδο του 7,5%.

    Οι υπογλυκαιμίες στις μικρές ηλικίες σχετίστηκαν με διαταραχή στην ψυχονοητική ανάπτυξη των παιδιών. Ήταν σημαντικό λοιπόν να τις αποφύγουμε. Τελευταία όμως βρέθηκε ότι και η υπεργλυκαιμία μπορεί να προκαλέσει ανάλογες διαταραχές.

    Σκεπτόμενοι τα παραπάνω και σε συνδυασμό με την βελτίωση των τεχνικών θεραπείας, που μας επιτρέπουν πιο ακριβή στόχευση, είναι σωστό να επιδιώκουμε ένα επίπεδο γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης κάτω του 7,5%.

    Παιδιά ηλικίας 13-17 ετών

    Στις ηλικίες αυτές προτείνεται η ρύθμιση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης να είναι κάτω από 7,5%. Δηλαδή λίγο πιο χαλαρή από την ρύθμιση των ενηλίκων, που είναι κάτω από 7%. Ο λόγος είναι ότι η αυστηρότερη ρύθμιση σε αυτές τις ηλικίες είναι μια ιδιαίτερη πρόκληση, που σχετίζεται με θέματα ψυχολογίας και συμμόρφωσης, καθώς η αυστηρότερη ρύθμιση είναι αρκετά απαιτητική.

    Ενήλικες

    Ο στόχος στους ενήλικες δεν μπορεί να είναι ο ίδιος. Υπάρχουν άνθρωποι που πρόσφατα έμαθαν ότι έχουν Διαβήτη και άλλοι που έχουν την νόσο πολλά χρόνια. Κάποιοι έχουν εμφανίσει επιπλοκές και πάσχουν από άλλα νοσήματα και κάποιοι άλλοι είναι υγιείς.

    Ο στόχος που διασφαλίζει μια προστασία από την εκδήλωση των επιπλοκών του Διαβήτη είναι η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη να βρίσκεται το ανώτερο στο επίπεδο του 7%.

    Σε άτομα όμως που έχουν πρόσφατα διαγνωσθεί ότι πάσχουν από Διαβήτη και είναι υγιείς ο στόχος θα πρέπει να είναι ακόμα πιο αυστηρός, δηλαδή η γλυκοζυλιωμένη κάτω του 6,5%. Απαραίτητη προϋπόθεση τα άτομα αυτά να γνωρίζουν πώς να διαχειρίζονται τη θεραπεία και τη συμπεριφορά τους, ώστε να μην βιώνουν υπογλυκαιμικά επεισόδια.

    Αντίθετα άτομα που έχουν επιπλοκές και επιπρόσθετα προβλήματα υγεία θα πρέπει να χαλαρώσουν τον στόχο της γλυκοζυλιωμένης στο επίπεδο του 8,5%. Η χρήση πολλών φαρμάκων και η συνύπαρξη των επιπλοκών μπορεί να οδηγήσει συχνότερα σε υπογλυκαιμίες. Επίσης το μειωμένο κίνητρο των ατόμων αυτών λόγω της ψυχολογικής επιβάρυνσης από τα προβλήματά τους, δεν τους δίνει την δυνατότητα σωστού χειρισμού της θεραπείας σε χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου.

    Πάντως κάθε άτομο, οποιασδήποτε ηλικίας με οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, έχει το δικαίωμα να πετύχει χαμηλότερα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, αν έχει την διάθεση και την δυνατότητα να αυτοδιαχειρίζεται τον Διαβήτη.

  • Εξετάσεις

    Το κείμενο είναι υπό επεξεργασία. Σύντομα θα αναρτηθεί!

  • Θεραπεία

    Υγιεινή διατροφή

    Θερμίδες

    ΟΙ θερμίδες είναι ένας τρόπος να υπολογίζουμε, πόση ενέργεια προσλαμβάνει κάποιος με το φαγητό, πόση ενέργεια καταναλώνει ο οργανισμός και πόση αποθηκεύεται σε αυτόν. Οι θερμίδες συνήθως υπολογίζονται σε Kcal.

    Οι ανάγκες του οργανισμού για ενέργεια-θερμίδες δεν είναι πάντα οι ίδιες. Η ποσότητα των θερμίδων διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά και στο ίδιο άτομο από περίοδο σε περίοδο. Η συνολική ανάγκη εξαρτάται από την σωματική διάπλαση, τη φυσική δραστηριότητα και την κατάσταση της υγείας του.

    Το ισοζύγιο των θερμίδων προδικάζει το αν κάποιος θα πάρει βάρος, θα χάσει, ή θα διατηρήσει το βάρος του σταθερό. Το ισοζύγιο των θερμίδων είναι η διαφορά των θερμίδων που προσλαμβάνονται από τις θερμίδες που καταναλώνονται, κατά τη διάρκεια της ημέρας.

    Επειδή το ζητούμενο στον Διαβήτη τύπου 2 είναι η απώλεια βάρους, σχηματικά αναφέρουμε ότι για να χαθεί 1 κιλό λίπος, θα πρέπει να υπάρξει αρνητικό ισοζύγιο 7500 θερμίδων. Συμβατικά θεωρούμε, ότι θα πρέπει την ημέρα το έλλειμα των θερμίδων να μην ξεπερνά τις 750 θερμίδες. Άρα 1 κιλό λίπους θα χαθεί σε 10 ημέρες.

    Έτσι, αρχικά θα πρέπει να υπολογίζουμε πόσες θερμίδες καταναλώνουμε. Πως γίνεται αυτό; Η συνολική ενέργεια που καταναλώνει ο οργανισμός είναι το άθροισμα του βασικού μεταβολισμού και της φυσικής δραστηριότητας. Ο βασικός μεταβολισμός εκφράζει την ενέργεια που χρειάζεται ο οργανισμός για να εκτελέσει όλες τις λειτουργίες του, όταν αυτό παραμείνει για 24 ώρες ακίνητος. Από την στιγμή που θα αναπτύξει κίνηση, δηλαδή φυσική δραστηριότητα απαιτείται επιπρόσθετη ενέργεια. Αν κάποιος θέλει να αυξήσει το ποσό της ενέργειας που καταναλώνει θα πρέπει να αυξήσει αρκετά τη φυσική δραστηριότητα, γιατί ο βασικός μεταβολισμός αλλάζει ελάχιστα.

    Ο βασικός μεταβολισμός υπολογίζεται με ειδικά μηχανήματα ή μαθηματικούς τύπους. Η φυσική δραστηριότητα όταν είναι μέτρια αποδίδει 4 θερμίδες ανά κιλό βάρους σώματος την ώρα, ενώ όταν είναι έντονη αποδίδει το διπλάσιο. Μέτρια έντασης άσκησης είναι αυτή που δεν προκαλεί λαχάνιασμα, όπως το περπάτημα. Έτσι αν κάποιος που είναι 100 κιλά περπατήσει για 1 ώρα θα καταναλώσει 400 θερμίδες περίπου.

    Ένας πρακτικός τύπος για να υπολογίσουμε πόση ενέργεια καταναλωνουμε είναι ο εξής:

    Βημα 1ο : Υπολογίζουμε τον Βασικό Μεταβολισμό με τους παρακάτω μαθηματικούς τύπους:

    Γυναίκες: 655+(9,6Χβάρος σε κιλά)+(1,8Χύψος σε εκατοστά)-(4,7Χηλικία σε χρόνια)

    Άνδρες: 66+(13,7Χβάρος σε κιλά)+(5Χ ύψοε σε εκατοστά)-(6,8Χ ηλικία σε χρόνια)

    Βήμα 2ο : Υπολογίζουμε τον παράγοντα της φυσικής δραστηριότητας:

    Πολύ μικρή άσκηση ή καθόλου: 1,2

    Μέτρια φυσική δραστηριότητα: 1,375

    Έντονη φυσική δραστηριότητα 3-5 φορές την εβδομάδα: 1,55

    Καθημερινή έντονη άσκηση: 1,725

    Αθλητική προπόνηση: 1,9

    Βήμα 3ο : Πολλαπλασιάζουμε τον βασικό μεταβολισμό με τον παράγοντα της φυσικής δραστηριότητας και μαθαίνουμε την ημερήσια κατανάλωση ενέργειας που έχουμε.

    Παράδειγμα: ένας άντρας 102 κιλά με ύψος 173 εκατοστά και ηλικία 43 ετών με μέτρια δραστηριότητα καταναλώνει:

    66+(13,7Χ102)+(5Χ173)-(6.8Χ43)=2036 θερμίδες την ημέρα (βασικός μεταβολισμός)

    Συνολική ενέργεια: βασικός μεταβολισμός Χ παράγοντας φυσική δραστηριότητας, δηλαδή 2036Χ1,375=2799,5 θερμίδες την ημέρα.

    Στη παραπάνω μέθοδο παρατηρούμε ότι όσο αυξάνεται το βάρος αυξάνεται ο βασικός μεταβολισμός, ενώ όσο αυξάνεται η ηλικία μειώνεται ο βασικός μεταβολισμός. Γι΄αυτό όταν περνάνε τα χρόνια παχαίνουμε πιο εύκολα και δυσκολότερα μπορούμε να χάσουμε βάρος. Επίσης αν κάνουμε δίαιτα και χάσουμε κιλά, ο βασικός μεταβολισμός μειώνεται και η η δίαιτα σύντομα «κολλάει», με αποτέλεσμα να χάνουμε δυσκολότερα τα επόμενα κιλά.

    Το τελευταίο μπορεί να ξεπεραστεί μόνο αν αυξήσουμε τον βασικό μεταβολισμό και αυτό γίνεται με την αύξηση της μυικής μάζας. Στους παραπάνω υπολογισμούς δεν υπήρχε η παράμετρος μυική μάζα γιατί αυτή τη θεωρούσαμε σταθερή. Στη πραγματικότητα ο βασικός μεταβολισμός εξαρτάται από το μέγεθος της μυικής μάζας. Έτσι, αν κάνουμε γυμναστική και αυξηθούν οι μύες μας, τότε σίγουρα ο βασικός μεταβολισμός θα είναι μεγαλύτερος και θα «ξεκολλήσει» η δίαιτα. Δυστυχώς δεν μπορούμε να υπολογίζουμε την μυική μάζα, παρά μόνο με ειδικά μηχανήματα. Αυτά κάνουν χρήση ειδικών μαθηματικών τύπων που συμπεριλαμβάνουν και την παράμετρο μυική μάζα και μπορούν να δώσουν ακριβή αποτελέσματα σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις.

    Πόσες είναι όμως οι θερμίδες που χρειάζεται ένα άτομο που πάσχει από διαβήτη;

    Αυτο μπορούμε να το υπολογίσουμε αφού αρχικά γνωρίζουμε το ιδανικό βάρος του ατόμου, το οποίο το πολλαπλασιάζουμε με τις θερμιδικές ανάγκες που έχει το κάθε κιλό. Αυτό εξαρτάται από το αν το άτομο είναι παχύσαρκο ή αν έχει αυξημένη φυσική δραστηριοτητα, όπως φαίνεται στο παρακάτω πίνακα:

    Καθιστική ζωή Μέτρια δραστηριότητα Μεγάλη δραστηριότητα
    Παχύσαρκος 20-25 30 35
    Φυσιολογικός 30 35 40
    Ελλιποβαρής 35 40 45-50

     

    Έτσι αν το ιδανικό βάρος ενός ατόμου είναι 70 κιλά, είναι παχύσαρκος και έχει μέτρια φυσική δραστηριότητα, τότε οι θερμιδικές του ανάγκες είναι: 70Χ30=2100 θερμίδες την ημέρα.

     

    Πως υπολογίζουμε το ιδανικό βάρος;

    Πως μπορούμε να χάσουμε το περιττό βάρος;

    Ο απόλυτος στόχος για κάθε άτομο που πάσχει από διαβήτη θα έπρεπε να είναι το ιδανικό βάρος, που του αντιστοιχεί. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ξεφορτωθεί το περριτό βάρος, το οποίο δεν είναι άλλο από το αποθηκευμένο λίπος.

    Σε κάθε προσπάθεια αδυνατίσματος υπάρχει απώλεια λίπους, αλλά ανάλογα την δίαιτα που ακολουθεί κάποιος μπορεί να χάσει παράλληλα μυικό ιστό και υγρά. Η απώλεια του μυικού ιστού, όπως προαναφέραμε έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση του βασικού μεταβολισμού, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή η δίαιτα να κολλήσει. Γι’ αυτό στον σχεδιασμό της δίαιτας θα πρέπει να διασφαλίσουμε την επαρκή πρόσληψη πρωτεϊνών. Η ποσότητα της μυικής μάζας που απαιτείται να συμπεριλαμβάνεται στο διαιτολογιο είναι 0,8 γραμμάρια, για κάθε κιλό ιδανικό βάρους, για ολόκληρο το 24ωρο. Έτσι, για κάποιον που έχει ιδανικό βάρος 70 κιλά, το ημερίσιο διαιτολόγιο θα πρέπει να περιλαμβάνει 56 γραμμάρια πρωτεΐνης. Η ποσότητα αυτή θα πρέπει να διαμοιράζεται σε όλα τα γεύματα και τα σνακ της ημέρας. Η κατανομή των πρωτεϊνών στα γεύματα γίνεται με τη λογική των ισοδυνάμων, στα οποία θα αναφερθούμε αργότερα.

    Αφού εξασφαλίσουμε την ποσότητα των πρωτεϊνών, η απώλεια βάρους θα επέλθει αν το διαιτολογιο που θα σχεδιάσουμε περιλαμβάνει συνολικές θερμίδες λιγότερες από αυτές που συμμετέχουν στον βασικό μεταβολισμό και αυτές που καταναλώνουμε με την φυσική δραστηριότητα, δηλαδή:

    Θερμίδες βασικού μεταβολισμού+φυσικής δραστηριότητας>θερμίδες διαιτολογίου

    Η διαφορά των παραπάνω μπορεί να κυμαίνεται ανάλογα με την επιθυμία να χάσουμε γρήγορα ή όχι τα περριτά κιλά. Μια ασφαλής διαφορά, η οποία και προτείνεται είναι οι 750 θερμίδες την ημέρα, οι οποίες διασφαλίζουν την απώλεια 1 κιλού λίπους κάθε 10 ημέρες. Η διαφορά μπορεί να επιλεγεί να είναι μεγαλύτερη αρκεί η προτεινόμενη δίαιτα να μην έχει λιγότερες θερμίδες από τις θερμιδικές ανάγκες, που εξασφαλίζουν τις βασικές λειτουργίες του οργανισμού, οι οποίες εκφράζονται με τον βασικό μεταβολισμό.

    Ας δούμε ένα πράδειγμα. Αν ένας άντρας είναι 102 κιλά με ύψος 173 εκατοστά και ηλικία 43 ετών θα έχει βασικό μεταβολισμό 2036 θερμίδες την ημέρα. Είμαστε λοιπόν υποχρεωμένοι να σχεδιάσουμε ένα διαιτολογιο με 2000 θερμίδες. Για να υπάρξει όμως απώλεια βάρους θα πρέπει οι θερμίδες που δαπανά μέσω της φυσικής δραστηριότητας να είναι τουλάχιστον 750 θερμίδες. Πολλοί άνθρωποι που έχουν βαριά εργασία έχουν αυτές τις καύσεις, ενδεικτικά όμως θυμίζουμε ότι για τον άντρα που συζητάμε 1 ώρα περπάτημα είναι 102Χ4=408 θερμίδες.

    Οι θερμίδες που προσλαμβάνονται από την τροφή υπάρχουν με την μορφή των πρωτεΐνών, των υδατανθράκων και των λιπών. Οι πρωτεΐνες αποδίδουν 4 θερμίδες ανα γραμμάριο, οι υδατάνθρακες 4 θερμίδες ανά γραμμάριο και τα λίπη 9 θερμίδες ανά γραμμάριο. Με ποιά αναλογία όμως θα πρέπει να σχεδιασουμε το διαιτολόγιο; Στη περίπτωση του Διαβήτη η προτεινόμενη αναλογία είναι 40% υδατάνθρακες, 30% πρωτεΐνες και 30% λίπη. Άρα στο παράδειγμά μας θα έχουμε:

    2000Χ40/100=800 θερμίδες από τους υδατάνθρακες

    2000Χ30/100=600 θερμίδες από τις πρωτεΐνες

    2000Χ30/100=600 θερμίδες από τα λίπη

    Επειδή οι θερμίδες είναι κάτι αύλο το επόμενο βήμα είναι να μετατρέψουμε τις παραπάνω θερμίδες σε γραμμάρια:

    Για τους υδατάνθρακες 800/4=200 γραμμάρια

    Για τις πρωτεΐνες 600/4=150 γραμμάρια

    Για τα λίπη 600/9=66 γραμμάρια

    Με αυτό τον τρόπο, γνωρίζουμε πόσα γραμμάρια πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών χρειαζόμαστε το 24ωρο. Οι τροφές όμως δεν έχουν συγκεκριμένες συγκεντρώσεις των παραπάνω συστατικών, ενώ ορισμένα είναι μικτά. Περιλαμβάνουν δηλαδή από όλα τα στοιχεία. Παράδειγμα μια μερίδα κρέας περιέχει πρωτεΐνες και λίπη, μια μερίδα όσπρια περιέχει πρωτεΐνες και υδατάνθρακες. Αντιλαμβανόμαστε δηλαδή ότι δεν είναι καθόλου εύκολο, να υπολογίσουμε τα γραμμάρια των συστατικών στις τροφές. Για να αντιμετωπίσουμε αυτή την δυσκολία, επινοήσαμε την έννοια των ισοδυνάμων των πρωτεινών, υδατανθράκων και λιπών. Πρόκειται για ένα οπτικό μνημονικό κανόνα, με τον οποίο βλέποντας την τροφή μπορούμε να υπολογίσουμε πόσες πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και λίπη έχει. Αναφερόμαστε σε αυτό παρακάτω αναλυτικά.

    Με τη λογική των ισοδυνάμων των τροφών ισχύει:

    1 ισοδύναμο υδατανθράκων περιέχει 15 γραμμάρια υδατάνθρακες

    1 ισοδύναμο πρωτεϊνών περιέχει 7 γραμμάρια πρωτεΐνες

    1 ισοδύναμο λιπών περιέχει 5 γραμμάρια λίπους

    Άρα στο παράδειγμά μας θα χρειαστούμε:

    200/15=13,3 δηλαδή περίπου 13 ισοδύναμα υδατανθράκων

    150/7=21,42 δηλαδή περίπου 21 ισοδύναμα πρωτεϊνών

    66/5=13,2 δηλαδή περίπου 13 ισοδύναμα λίπους

    Η κατανομή αυτών των ισοδυνάμων θα πρέπει να γίνει σε όλο το 24ωρο, στα 3 βασικά γεύματα και τα 2 σνακ, όπως παρακάτω:

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό
    υδατάνθρακες 3 2 3 2 3
    πρωτεΐνες 4 4 4 4 4
    λίπη 3 2 3 2 3

     

    Στον παραπάνω πίνακα διαπιστώνουμε ότι δε συμπεριλάβαμε 1 ισοδύναμο πρωτεΐνης. Αυτό έγινε επίτηδες διότι ο οργανισμός μπορεί να αφομοιώνει μόνο 4 ισοδύναμα πρωτεςινης σε κάθε γεύμα. Η παρπάνω πρωτεϊνη καταλήγει να γίνεται σάκχαρο μέσω της νεογλυκογένεσης. Δεν σημαίνει όμως ότι αυτή την πρωτεΐνη δεν θα την προσλάβει ο άντρας του παραδείγματος. Αντίθετα θα πρέπει να την προσλάβει σε ένα επιπρόσθετο 6ο γεύμα.

    Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η παραπάνω αναλογία ισοδυνάμων αναφέρεται σε όσους ο μεταβολισμός του σακχάρου λειτουργεί ικανοποιητικά είτε με την βοήθεια των φαρμάκων είτε όχι. Σε άτομα που έχουν σοβαρή αντίσταση στην ινσουλίνη ή έχουν αρρύθμιστο διαβήτη, η ποσότητα των υδατανθράκων θα πρέπει να μειωθεί δραστικά. Το πόσο θα μειωθούν εξαρτάται από την ανταπόκριση που θα έχει η τιμή του σακχάρου στα συγκεκριμένα γεύματα. Ετσι αντί να περιέχει ένα γεύμα 3 ισοδύναμα μπορεί να περιέχει 2 ή 1 ισοδύναμο. Ο συμβιβασμός αυτός θα πρέπει να διατηρηθεί μέχρι να αποκατασταθεί η φυσιολογική λειτουργία του μεταβολισμού του σακχάρου.

    Πρωτεΐνες

    Οι πρωτεΐνες είναι απαραίτητες για την συνολική λειτουργία του οργανισμού και σε κάθε διαιτολόγιο θα πρέπει να λαμβάνουμε μέριμνα να έχουμε επαρκή ποσότητα πρωτεΐνών. Οι πρωτεΐνες βρίσκονται στα κρέατα, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια και στους ξηρούς καρπούς. Οι τροφές αυτές όμως μπορεί να περιέχουν ταυτόχρονα, υδατάνθρακες και λίπη. Γι’ αυτό θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη και τα τρία συστατικά στη σχεδίαση του πιάτου μας.

    Τα χαμηλής περιέκτικότητας σε λίπος κρέατα περιέχουν, για κάθε ισοδύναμο πρωτεΐνης και ½ ισοδύναμο λίπους. Έτσι όταν υπολογίζουμε μια μερίδα 4 ισοδυνάμων πρωτεΐνης από μοσχάρι φιλέτο (120 γραμμάρια), θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ταυτόχρονα θα λάβουμε και 2 ισοδύναμα λίπους.

    Χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος κρέατα είναι:

    • από το μοσχάρι: το βραστό κρέας, τα Τ-bones, το κόντρα, το μπον φιλέ, το μπούτι, το νουά, τα πλευρά, το φιλέτο, ο ώμος.
    • Από το χοιρινό: το χοιρομέρι, το ψαρονέφρι
    • Από τα πουλερικά και το κυνήγι: το ζαμπόν γαλοπούλας, το κοτόπουλο, η γαλοπούλα, το κουνέλι, η πάπια, ο λαγός
    • Από τα τυριά: το κατσικίσιο 4%, το κατίκι δομοκού και το flair
    • Από τα ψάρια: η ρέγγα, ο σολωμός, ο τόνος

    Σημειώνουμε ότι 1 ισοδύναμο πρωτεΐνης βρίσκεται σε 30 γραμμάρια τροφής από τα παραπάνω.

    Τα μέσης περιεκτηκότητας σε λίπος κρέατα και υποκατάστατα περιέχουν, σε κάθε 30 γραμμάρια τροφής, 1 ισοδύναμο πρωτεΐνης και 1 ισοδύναμο λίπους. Τέτοιες τροφές είναι:

    • Από τα αυγά: 1 αυγό
    • Από το αρνι: το μπούτι, η μπριζόλα, το ποντίκι, ο ώμος
    • Από το μοσχάρι: ο άπαχος κιμάς, η μπριζόλα, το φιλέτο, ο ώμος
    • Από το χοιρινό: η μπριζόλα, το φιλέτο
    • Από τα πουλερικά: ο κιμάς γαλοπούλας, ο κιμάς κοτόπουλο, το κοτόπουλο με πέτσα
    • Από τα τυριά: η μοτσαρέλα, η ρικότα, η φέτα light
    • Από τα ψάρια: 9 αντζούγιες, το σκουμπρί, το χαβιάρι,
    • Το λουκάνικο
    • Το τόφου στα 120 γαμμάρια

    Τα πλούσια σε λίπος κρέατα και υποκατάστατα περιέχουν σε κάθε 30 γραμμάρια τροφής 1 ισοδύναμο πρωτεΐνης και 1,5 ισοδύναμα λίπους. Τέτοιες τροφές είναι:

    • Από το μοσχάρι: οι μπριζόλες, τα πλευρά, το χάμπουργκερ
    • Από το χοιρινό: τα λουκάνικα, το μπέικον, τα παϊδάκια, ο παστουρμάς, το πεπερόνι, το σαλάμι
    • Από τα ψάρια: το χέλι
    • Από τα τυριά: η γραβιέρα, το ένταμ, το κασέρι, το κεφαλοτύρι, το τσένταρ, η φέτα

    Τα όσπρια περιέχουν σε ½ φλιτζάνι 1 ισοδύναμο πρωτεΐνης σε συνδυασμό με 1 ισοδύναμο υδατάνθρακα. Τέτοιες τροφές είναι:

    • Φάβα, ρεβύθια
    • Φασόλια
    • Φακές

    Επίσης στα γαλακτοκομικά υπάρχει 1 ισοδύναμο πρωτεςινης σε συνδυασμό με 1 ισοδύναμο υδατάνθρακα, στις παρακάτω ποσότητες τροφής:

    • Άπαχο γάλα 1 φλυτζάνι
    • Άπαχο γιαούρτι 180 γραμμάρια
    • Γάλα σόγιας 1 φλυτζάνι
    • Γάλα κατσίκας 1 φλυτζάνι
    • Κεφίρ 1 φλυτζάνι

    1 ισοδύναμο πρωτεςινης + 1 ισοδύναμο υδατανθράκων + ½ ισοδύναμο λίπους:

    • Γάλα 2% 1 κούπα
    • Γιαούρτι 2% 180 γραμμάρια

    1 ισοδύναμο πρωτεςινης + 1 ισοδύναμο υδατανθράκων + 1 ισοδύναμο λίπους:

    • Πλήρες γάλα 1 κούπα
    • Γάλα εβαπορέ ½ κούπα
    • Πλήρες γιαούρτι 180 γραμμάρια

    Στους ξηρούς καρπούς

    Σε άλλες φυτικές τροφές

    Υδατάνθρακες

    Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό. Βρίσκονται σε πολλές κατηγορίες τροφών σε διάφορες μορφές. Θεωρούμε ότι 1 ισοδύναμο υδατανθράκων περιέχει 15 γραμμάρια. Παράδειγμα:

    1 ισοδύναμο υδατανθράκων υπάρχει σε:

    • 1 κούπα γάλα
    • ½ κούπα γάλα εβαπορέ
    • Γιαούρτι 180 γραμμάρια
    • 1 κούπα Κεφιρ
    • 1,5 κούπες βρασμένα λαχανικά
    • 3 κούπες ωμά λαχανικά
    • 1 μέτριο φρούτο
    • Πεπόνι ¾ κούπα
    • Σταφίδες 1 κουταλάκι της σούπας
    • Σταφύλια 17 ρόγες
    • Φράουλες 10 μικρές
    • Χυμοί ½ κούπα
    • Βάφλα 10 εκατοστά διάμετρο
    • ½ κουλούρι Θεσσαλονίκης
    • 5 Κράκερς μικρά
    • ½ κρέπα διαμέτρου 20 εκατοστών
    • 4 Κριτσίνια 10 εκατοστών
    • 1 κούπα κρουτόν
    • Ψωμί 1 φέτα
    • Ψωμάκια τύπου χαμπουργκερ ή χοτ ντογκ ½
    • Αλεύρι 3 κουταλίές της σούπας
    • Βρώμη ½ κούπα
    • Κους-κους ½ κούπα
    • Κορν φλεικς 1/3 κούπα
    • Μακαρόνια, κριθαράκι, χυλοπίτες 1/3 κούπα
    • Ποπ κορν 3 κούπες
    • Ρύζι 1/3 κούπες
    • Όσπρια ½ κούπα
    • Αμυλούχα λαχανικά ½ κούπα
    • Κάσταν 4 μεγάλα ή 6 μικρά
    • Πατάτα μεγέθους αυγού, ή ½ κούπα, τηγανητές 8 δάκτυλα, πατατάκια 15
    • Φασολάκια ½ κούπα
    • Σούπες 1 κούπα
    • Ζάχαρη, μέλι, μαρμελάδες 1 κουταλιά της σούπας
    • Ζελέ ½ κούπα
    • Παγωτό ½ κούπα

    Λίπη

    Τα λίπη αποτελούν δομικό συστατικό όλων των κυττάρων και εφεδρική πηγή ενέργειας. Το λίπος βρλισκεται στις τροφες με τη μορφή του μονοακόρεστου, πολυακόρεστου και κορεσμένου λίπους. Θερμιδικά οι παραπάνω κατηγορίες είναι ίδιες αλλά συνηστάται τα κορεσμένα λίπη να είναι λιγότερα από 10% των λιπών που επιλέγουμε, για ένα πιο υγιεινό διαιτολόγιο.

    1 ισοδύναμο μονοακόρεστου λίπους βρίσκεται σε:

    • Αβοκάντο 30 γραμμάρια
    • Αμύγδαλα 6
    • Ελαιόλαδο 1 κουταλάκι του γλυκού
    • Ελιές 10 μικρές ή 5 μεγάλες
    • Καρίδια 2
    • Κάσιους 6
    • Κουκουνάρια 1 κουταλιά της σούπας
    • Πασατέμπος, ηλιόσποροι 1 κουταλιά της σούπας
    • Σησαμόσποροι 1 κουταλιά της σούπας
    • Ταχίνι 2 κουταλάκια του γλυκού
    • Φιστίκια αράπικα 15
    • Φιστικοβούτηρο ½ κουταλιά της σούπας

    1 ισοδύναμο πολυακόρεστου λίπους βρίσκεται σε:

    • Ηλιέλαιο, καλαμποκέλαιο,σογιέλαιο 1κουταλάκι του γλυκού
    • Μαργαρίνη μαγιονέζα 1 κουταλάκι του γλυκού

    1 ισοδύναμο κορεσμένου λίπους βρίσκεται σε:

    • Βούτυρο 1 κουταλάκι του γλυκού
    • Μπέικον 1 φέτα
    • Χτυπημένη κρέμα γαλακτοκομική 3 κουταλιές της σούπας
    • Στα κρέατα

    Ας φτιάξουμε λοιπόν ένα διαιτολογιο

    Στο παράδειγμα που χρησιμοποιήσαμε υπάρχει ένας άντρας που είναι 102 κιλά με ύψος 173 εκατοστά και ηλικία 43 ετών. Υπολογίσαμε ότι έχει βασικό μεταβολισμό 2036 θερμίδες την ημέρα και είμαστε υποχρεωμένοι να σχεδιάσουμε ένα διαιτολογιο με 2000 θερμίδες.

    Πρώτο βήμα είναι να καλύψουμε τις πρωτεϊνικές ανάγκες που γι’ αυτόν είναι 56 γραμμάρια, δηλαδή 56/7=8 ισοδύναμα πρωτεΐνης. Το διαιτολόγιο των 2000 σχεδιάζεται με αναλογία 30 πρωτεΐνες/40 υδατάνθρακες/30 λίπη για το σύνολο των θερμίδων. Από τους υπολογισμούς που κάναμε παραπάνω η αναλογία αυτή αντιστοιχεί σε αναλογία 21 ισοδύναμα πρωτεϊνών/13 ισοδύναμα υδατανθράκων/13 ισοδύναμα λιπών, τα οποία κατανέμονται σύμφωνα με τον πίνακα:

     

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό εξτρα
    πρωτεΐνες 4 4 4 4 4 1
    υδατάνθρακες 3 2 3 2 2 1
    λίπη 3 2 3 2 2 1

     

    Υπενθυμίζουμε ότι το κάθε γεύμα δεν πρέπει να περιέχει πάνω από 4 ισοδύναμα πρωτεϊνών και το 1 ισοδύναμο που περισεύει θα πρέπει να καταναλωθεί σε 6ο γευμα.

    Δεύτερο βήμα είναι να διαλέξουμε τροφές που περιέχουν πρωτεΐνες ώστε να συμπληρωθούν τα ισοδύναμα πρωτεϊνών του πίνακα:

    Πρωινό: γάλα 2% 1 φλιντζάνι (1 ισοδ. Πρωτεΐνης+ 1 ισοδ. Υδατάνθρακα +1 ισοδ. λίπους)

    Τυρί 60 γρ. (2 ισοδ. Πρωτεΐνης+ 2 ισοδ. λίπους)

    Γαλοπούλα 30 γρ. (1 ισοδ. Πρωτεΐνης)

     

    Αν προσθέσουμε ανά κατηγορία τα ισοδύναμα του πρωινού θα δούμε ότι έχουμε 4 ισοδύναμα πρωτεΐνης. Οι τροφές όμως που επιλέξαμε εμπεριέχουν αθροιστικά και 1 ισοδύναμο υδατάνθρακα-3 ισοδύναμα λίπους. Μας λείπουν δηλαδή 2 ισοδύναμα υδατανθράκων ακόμα για να συμπληρώσουμε το πρωϊνό. Μπορούμε λοιπόν να βάλουμε 2 φέτες του τοστ, που αντιστοιχούν σε 2 ισοδύναμα υδατανθράκων και είμαστε έτοιμοι:

    • 1 κούπα γάλα 1,5%
    • 60 γραμμάρια τυρι
    • 30 γραμμάρια γαλοπούλα
    • 2 φέτες του τοστ

    Με τον ίδιο τρόπο σχεδιάζουμε και τα υπόλοιπα γεύματα της ημέρας.

    Αναλογίες συστατικών για δίαιτες ανάλογα με τις θερμίδες

    1200 θερμίδες:

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό
    πρωτεΐνες 4 1 4 1 3
    υδατάνθρακες 2 1 2 1 2
    λίπη 2 1 2 1 2

     

    1400 θερμίδες:

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό
    πρωτεΐνες 4 1 4 1 4
    υδατάνθρακες 2 2 2 2 2
    λίπη 2 2 2 2 2

     

    1600 θερμίδες:

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό
    πρωτεΐνες 4 3 4 2 4
    υδατάνθρακες 2 2 3 2 2
    Λίπη 2 2 3 2 2

     

    1800 θερμίδες:

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό
    πρωτεΐνες 4 3 4 4 4
    υδατάνθρακες 2 2 3 2 3
    Λίπη 2 2 3 2 3

     

    2000 θερμίδες:

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό εξτρα
    πρωτεΐνες 4 4 4 4 4 1
    υδατάνθρακες 3 2 3 2 2 1
    Λίπη 3 2 3 2 2 1

     

    2200 θερμίδες:

    πρωινό σνακ μεσημεριανό σνακ βραδινό εξτρα
    πρωτεΐνες 4 4 4 4 4 4
    υδατάνθρακες 3 3 3 3 2 1
    Λίπη 3 3 3 3 2 1
  • Ινσουλινοθεραπεία

    Το κείμενο είναι υπό επεξεργασία. Σύντομα θα αναρτηθεί!

  • Αντλίες Ινσουλίνης

    Η αντλίες ινσουλίνης χρησιμοποιούνται για περισσότερα από 30 χρόνια. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει ιδιαίτερη αύξηση στη χρήση, καθώς οι συσκευές έχουν γίνει μικρότερες, έχουν πολλές δυνατότητες και είναι πιο φιλικές, σε αυτούς που την φοράνε.

    Το βασικό πλεονέκτημα των συσκευών αυτών είναι, ότι σου επιτρέπει να διαμορφώσεις τον τρόπο ζωής, ρυθμίζοντας τον βασικό ρυθμό έγχυσης της ινσουλίνης και το διατροφικό σου πλάνο, ρυθμίζοντας τη δόση σε κάθε γεύμα. Οι συσκευές έχουν γίνει πολύ ακριβείς και εύκολες στο χειρισμό.

    Η εξέλιξη που αναμένεται είναι οι αντλίες αυτές, να λειτουργήσουν σαν τεχνητό πάγκρεας. Δηλαδή, να αναπτύξουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται, με αισθητήρες τις αλλαγές του σακχάρου και να υπολογίζουν αυτόματα, την δόση της ινσουλίνης. Το τεχνητός πάγκρεας βρίσκεται στο στάδιο της τελικής έρευνας, με τα πρώτα αποτελέσματα να είναι ενθαρρυντικά.

    Υπάρχουν πολλές αντλίες ινσουλίνης, παρακάτω παραθέτουμε τα ονόματα των συσκευών και των εταιρειών, που τις παράγουν:

    Accu-check Spirit (Roche Insulin Delivery system)

    Dana Diabecare IIS (Sooil Development)

    Minimed Paradigm Real-Time Revel (Medtronic Diabetes)

    Omnipod (Insulet Corp)

    OneTouch Ping (Animas Corp)

    Οι αντλίες ινσουλίνης  αποτελούνται από 3 μέρη: η βασική αντλία, ο χώρος αποθήκευσης της ινσουλίνης και η συσκευή έγχυσης. Η τελευταία συνδέεται με ένα σωληνάκι, που τοποθετείται υποδόρια.

    Οι νεότερες αντλίες περιλαμβάνουν και νέα χαρακτηριστικά, που βοηθούν τα άτομα με Διαβήτη να προμηθευτούν με ακρίβεια την ινσουλίνη.

    Υπολογισμός δόσης

    Ο γιατρός υπολογίζει την αναλογία υδατανθράκων που αντιστοιχεί σε μια μονάδα ινσουλίνης και την διόρθωση που προκαλεί η μια μονάδα ινσουλίνης στα επίπεδα της γλυκόζης. Η αναλογία υδατνθράκων/ινσουλίνης (π.χ.1 μονάδα ινσουλίνης αντιστοιχεί σε 15 γραμμάρια υδατανθράκων) και η διόρθωση μπαίνουν ως δεδομένα στο πρόγραμμα της αντλίας. Η υποχρέωση του χειριστή είναι να μπορεί να υπολογίζει τους υδατάνθρακες που περιέχει κάθε γεύμα και η μηχανή υπολογίζει την δόση της ινσουλίνης.

    Η διόρθωση, επίσης προγραμματίζεται στην αντλία (1 μονάδα ινσουλίνης μειώνει 50 mg/dl την τιμή της γλυκόζης). Ο χειριστής ελέγχει το σάκχαρο, το οποίο το εισάγει στην συσκευή και εκείνη υπολογίζει την δόση. Ορισμένες αντλίες μπορούν να λάβουν απ’ ευθείας τις τιμές της γλυκόζης από τον μετρητή σακχάρου. Το μεγάλο πλεονέκτημα της αντλίας, σε αυτό το σημείο, είναι ότι μπορεί να προσαρμόσει την δόση, συνυπολογίζοντας και την ινσουλίνη που έχει παραμείνει από την προηγούμενη δόση.

    Ειδοποιήσεις

    Υπάρχουν δυνατότητες, για το σύστημα να ειδοποιεί τον χειριστή, για το αν ξεχάστηκε μια δόση, ή μια μέτρηση γλυκόζης, ή διάφορες άλλες επιλογές, που προγραμματίζονται από τον χειριστή.

    Συμβατοί μετρητές σακχάρου

    Μερικές αντλίες μπορούν να επικοινωνούν απ’ ευθείας με τον μετρητή γλυκόζης. Οι αντλίες Medtronic Minimed Paradigm series μπορούν να λάβουν πληροφορίες ασύρματα, από του μετρητές Lifescan, για τις ΗΠΑ και Bayer, για τον υπόλοιπο κόσμο.

    Οι αντλίες Accu-Chek Combo Insulin Pump System επιτρέπουν στον μετρητή σακχάρου να ελέγχει τη λειτουργία της αντλίας. Το  Insulet OmniPod remote έχει ολοκληρωμένο μετρητή γλυκόζης, ο οποίος υπολογίζει την δόση της ινσουλίνης και μεταφέρει τα δεδομένα στην αντλία. Το  DANA Diabecare IISG pump δουλεύει με παρόμοιο τρόπο, αλλά ο μετρητής σακχάρου βρίσκεται ενσωματωμένος με την αντλία.

    Συμβατοί Συνεχείς Καταγραφείς Γλυκόζης

    Οι αντλίες Medtronic Minimed Paradigm series επικοινωνεί με το Guardian Real-Time CGM, η οποία είναι μια συσκευή που μετρά συνεχώς τις πραγματικές τιμές γλυκόζης στον υποδόριο ιστό. Η τιμή αυτή είναι ίδια με τις τιμές γλυκόζης, που υπάρχουν στο αίμα. Οι μετρήσεις μεταφέρονται ασύρματα στην αντλία, δίνοντας πληροφορίες για τα επίπεδα της τιμής της γλυκόζη και τον ρυθμό της μεταβολής αυτής. Σε αυτήν την επικοινωνία μπορούν να οριστούν ειδοποιήσεις, για τις υψηλές ή χαμηλές τιμές. Το Guardian Real-Time CGM είναι το μοναδικό σύστημα που επικοινωνεί με την αντλία.

    Ο συνεχής καταγραφέας παίζει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια ανάπτυξης του τεχνητού παγκρέατος, καθώς είναι το σύστημα που αντιλαμβάνεται τις αλλαγές της γλυκόζης και δίνει πληροφορίες στο λογισμικό της αντλίας, ώστε να υπολογίσει την δόση έγχυσης. Η λειτουργία αυτή καλείται και κλειστό κύκλωμα, το οποίο έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε έρευνες και φαίνεται να είναι λειτουργικό. Μάλιστα τα δεδομένα εμφανίζουν καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και μειωμένα επεισόδια νυχτερινής υπογλυκαιμίας, σε εφήβους με Διαβήτη Τύπου 1. Σε μια άλλη μελέτη βρέθηκε ότι όσοι χρησιμοποιούν το κλειστό κύκλωμα, την νύχτα, βρίσκονται εντός γλυκαιμικών στόχων στο 77%, έναντι του 51% με την χρήση της συμβατικής αντλίας.

    Η χρήση του κλειστού κυκλώματος δεν έχει δοκιμαστεί όταν ο χρήστης είναι ξύπνιος. Ο λόγος είναι γιατί κατά τη διάρκεια της ημέρας υπάρχουν πολύ παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν το σύστημα. Τέτοιοι είναι το διαιτολόγιο, ο τρόπος ζωής και οι περιορισμοί στην τεχνολογία του συστήματος. Ένα θέμα που απασχολεί είναι η ρύθμιση των μεταγευματικών σακχάρων, διότι παρουσιάζεται καθυστέρηση στην απορρόφηση των ινσουλινών ταχείας δράσης. Το πρόβλημα αυτό λύνεται, ως τώρα, με την χρήση υβριδικών συστημάτων, όπου ο χειριστής επεμβαίνει στις γευματικές δόσεις. Τα υβριδικά συστήματα έδειξαν σε έρευνες ότι βελτιώνουν την γλυκαιμική ρύθμιση κατά την διάρκεια της ημέρας και μετά τα γεύματα.

    Επικοινωνία με προσωπικούς κομπιούτερ

    Κάποιες αντλίες επικοινωνούν και με προσωπικούς υπολογιστές. Αυτό δίνει την δυνατότητα στον χειριστή να ρυθμίζει τις λειτουργίες της συσκευής και να αναλύει τα δεδομένα, που έχουν καταγραφεί. Επίσης μπορεί να δώσει την ευκαιρία στον γιατρό να επέμβει δίνοντας οδηγίες.

    Ενδείξεις

    Παρόλη την αυξημένη δημοφιλία των αντλιών, τα τελευταία χρόνια, δεν υπάρχει επήσιμη οδηγίαγια την χρήση της αντλίας. The American Diabetes Association (ADA) δημοσίευσε την θέση της το 2004 και η American Association of Diabetes Educators (AADE), το 2009,  δημοσίευσε οδηγίες για την σωστή χρήση. American Academy of Pediatrics δημοσίευσε οδηγίες το 2006 και η American Association of Clinical Endocrinologists (AACE) το 2010.

    Υπάρχει μια συζήτηση για το ποιος ασθενής είναι κατάλληλος για την αντλία, διότι η χρήση της απαιτεί συνεργασιμότητα και καλό επίπεδο αντίληψης. Τα άτομα θα πρέπει να έχουν κίνητρο και διάθεση να συνεργαστούν με τους εκπαιδευτές και τους γιατρούς.

    Η AADE συνιστά την χρήση της αντλίας, στα παρακάτω άτομα:

    • Άτομα με γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη μεγαλύτερη από 7%, που συνοδεύεται με συχνές σοβαρές υπογλυκαιμίες < 55 mg/dl.
    • Άτομα που παρουσιάζουν υπογλυκαιμίες και απαιτούν την βοήθεια τρίτου ατόμου, ή επηρεάζονται οι υποχρεώσεις τους, στη δουλειά, το σχολείο και την οικογένεια.
    • Άτομα με συχνές και απρόβλεπτες διακυμάνσεις στις τιμές της γλυκόζης
    • Άτομα που αντιλαμβάνονται πως η διαχείριση του διαβήτη τους εμποδίζει να πιάσουν τους προσωπικούς και επαγγελματικούς στόχους.

    Τα άτομα που θα έχουν αντλία, ή αυτοί που τους φροντίζουν θα πρέπει να χειρίζονται καλά την αντλία και να είναι έτοιμοι να λύσουν τα πιθανά προβλήματα, που θα εμφανισθούν. Θα πρέπει να γνωρίζουν να εκτιμούν την διατροφική αξία των γευμάτων και να καταγράφουν την τιμή της γλυκόζης τουλάχιστον 4 φορές την ημέρα.

    Η ψυχολογική κατάσταση είναι σημαντική για εκείνον που θα χρησιμοποιήσει την αντλία. Άτομα που αισθάνονται καλά πετυχαίνουν πολύ καλύτερα αποτελέσματα. Η συναισθηματική ωριμότητα και η ψυχική ισορροπία γύρω από την καθημερινότητα, θα πρέπει να εκτιμώνται πριν ληφθεί η απόφαση, για την χρήση της αντλίας.

    Η 2010 AACE statement τους παρακάτω κατάλληλους, για υποψήφιους να χρησιμοποιήσουν αντλία:

    Ομάδα 1:

    Στην ομάδα 1 ταξινομούνται όσοι έχουν Διαβήτη Τύπου 1 και δεν έχουν πιάσει τους στόχους, παρότι ακολουθούν εντατικοποιημένο σχήμα ινσουλινοθεραπείας (4 ενέσεις και 4 τουλάχιστον 4 μετρήσεις την ημέρα). Ιδιαίτερα αν έχουν τα παρακάτω:

    • Πολύ ασταθή Διαβήτη, με μεγάλες διακυμάνσεις στη τιμή της γλυκόζης και υποτροπιάζουσες διαβητικές κετοξεώσεις.
    • Συχνές σοβαρές υπογλυκαιμίες, ή ανεπίγνωστες υπογλυκαιμίες
    • Σημαντικό φαινόμενο της αυγής (αύξηση της τιμής της γλυκόζης, το πρωί από τις 2 έως τις 8, λόγω αυξημένης έκκρισης ορμονών, κυρίως της αυξητικής ορμόνης)
    • Μεγάλη ευαισθησία στην ινσουλίνη
    • Ειδικές καταστάσεις (π.χ. αντισύλληψη, εγκυμοσύνη, παιδιά, έφηβοι, διατροφικά προβλήματα, αθλητές

    Ομάδα 2:

    Στην ομάδα 2 ταξινομούνται άτομα που έχουν Διαβήτη Τύπου 1 και ακολουθούν basal-bolus σχήμα με τουλάχιστον 3 ενέσεις την ημέρα, ανεξάρτητα από το επίπεδο της γλυκαιμικής ρύθμισης. Τα άτομα αυτά μετά από σοβαρή σκέψη θεωρούν, ότι η αντλία θα τους βοηθήσει στην ρύθμιση της γλυκόζης, λόγω της καθημερινότητας τους.

    Ομάδα 3:

    Στην ομάδα 3 ανήκουν άτομα με Διαβήτη Τύπου 2, που έχουν μεγάλες απαιτήσεις σε ινσουλίνη και έχουν ένα ή όλα από τα παρακάτω:

    • Θετικό c-πεπτίδιο αλλά ανεπαρκής έλεγχος του Διαβήτη σε πρόγραμμα basal/bolus ινσουλινοθεραπείας (3-4 ενέσεις)
    • Σημαντικό φαινόμενο της αυγής
    • Ασταθής τρόπος ζωής (συχνά μεγάλα ταξίδια, αλλαγές ωραρίων εργασίας, απρόβλεπτες καταστάσεις που μπορεί να διακόψουν την ώρα του φαγητού)
    • Σοβαρή αντίσταση στην ινσουλίνη (π.χ. τύπου Α και τύπου Β σύνδρομο αντίστασης στην ινσουλίνη, κληρονομική ή επίκτητη γενικευμένη λιποδυστροφία, υπερανδρογονισμό, μελανίζουσα ακάνθωση, Rabson-Mendenhall syndrome)
    • Άτομα άλλων Τύπου Διαβήτη (π.χ. Διαβήτης λόγω παγκρεατεκτομής)

    Αντενδείξεις

    Οι παρακάτω καταστάσεις δεν επιτρέπουν στην χρήση της αντλίας:

    • Ανικανότητα ή μη-επιθυμία από τον υποψήφιο να κάνει πολλές ενέσεις ινσουλίνης, ή να μετράει συχνά το σάκχαρο
    • Έλλειψη κινήτρου να επιτύχει πιο αυστηρό έλεγχο, ή έχει προηγούμενο ιστορικό όχι καλής συμμόρφωσης σε προγράμματα ινσουλινοθεραπείας
    • Ιστορικό σοβαρών ψυχολογικών ή ψυχιατρικών καταστάσεων (π.χ. ψύχωση, σοβαρή αγχώδη διαταραχή, κατάθλιψη)
    • Περιπτώσεις όπου ο τρόπος ζωής εμποδίζει την χρήση αντλίας (π.χ. μαχητικά αθλήματα, έντονη σεξουαλική δραστηριότητα)
    • Μη πραγματικές προσδοκίες από την αντλία (π.χ. πίστη ότι η αντλία το απαλλάσσει από την υπεύθυνη διαχείριση του Διαβήτη)

    Δεδομένα από Κλινικές Έρευνες

    Το 1993 η μελέτη  Diabetes Control and Complications Trial (DCCT) παρουσίασε το όφελος του αυστηρού γλυκαιμικού ελέγχου, με την χρήση αντλίας, σε άτομα με Διαβήτη Τύπου 1. Στα άτομα αυτά μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος ανάπτυξης μικροαγγειακών επιπλοκών, όπως αμφιβληστροειδοπάθεια, νεφροπάθεια, νευροπάθεια.

    Από τότε υπήρξαν πολλές μελέτες που εξέτασαν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια της αντλίας.

    Η μελέτη “5 Nations Trials”, περιελάμβανε 272 ασθενείς από 11 κέντρα και έδειξε στατιστικά σημαντική μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (-0,23% ρ<0.001) στην ομάδα της αντλίας, σε σχέση  με την ομάδα πολλαπλών ενέσεων (χρήση NPH).

    Οι μελέτες των Hanaire-Broutin et al, DeVries et al, and Weintrob et al  έδειξαν, επίσης, καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο με την αντλία.

    Μια μετανάλυση 12 μελετών του 2008, έδειξε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο με την αντλία, αντί των πολλαπλών ενέσεων (-0.6%; 95% CI, -0.87 to -0.22). Όλες οι μελέτες είχαν σαν βασική ινσουλίνη την NPH.

    Το 2010, μια ανασκόπηση της  Cochrane σύγκρινε την αντλία με τις πολλαπλές ενέσεις. Σε αυτήν την ανασκόπηση συμπεριλήφθηκαν 23 τυχαιοποιημένες μελέτες, με 976 συμμετέχοντες. Από αυτές τις μελέτες, οι 5 χρησιμοποιούσαν γκλαρκίνη και λίσπρο, στο σχήμα των πολλαπλών ενέσεων. Υπήρχε μια στατιστικά σημαντική μείωση της γλυκοζυλιωμένης υπέρ της αντλίας ( -0.3%; 95% CI, -0.1 to -0.4). Επίσης, μειωμένες ήταν και οι αναφερόμενες υπογλυκαιμίες στις ομάδες της αντλίας και τα άτομα αυτά ανέφεραν σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής.

    Μια μελέτη σύγκρινε την αντλία, με σχήμα πολλαπλών ενέσεων, που είχε γκλαρκίνη και ασπαρτική. Η ομάδα της αντλίας πέτυχε καλύτερο έλεγχο της γλυκοζυλιωμένης από 8,1% σε 7,2% μετά από 16 εβδομάδες θεραπεία (P < 0.02 vs baseline and P < 0.05 vs glargine group). Τα προγευματικά σάκχαρα και αυτό πριν του ύπνου ήταν σημαντικά υψηλότερα στην ομάδα των πολλαπλών ενέσεων, ενώ το σάκχαρο νηστείας δεν διέφερε μεταξύ τους. Η έλλειψη συμμόρφωσης ήταν ο λόγος χειρότερου ελέγχου στην ομάδα των πολλαπλών ενέσεων. Πάντως υπάρχουν και μελέτες που δείχνουν ότι το σχήμα των πολλαπλών ενέσεων δεν είναι ήταν κατώτερο της αντλίας.

    Το ψυχολογικό όφελος είναι σημαντικό με την αντλία, καθώς οι μελέτες δείχνουν βελτίωση στην ποιότητα ζωής, στην διάθεση, στη συμπεριφορά και στην νοητική λειτουργία των παιδιών με Διαβήτη Τύπου 1.

    Η χρήση της αντλίας δεν έχει μελετηθεί καλά στον Διαβήτη Τύπου 2. Δυο μελέτες έδειξαν παρόμοια μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Οι μελέτες αυτές χρησιμοποίησαν NPH με ασπαρτική και γκλαρκίνη με λίσπρο, αντίστοιχα.

    Πάντως, τα άτομα με αντλία έδειξαν μικρότερα ποσοστά εξάρσεων υπεργλυκαιμίας και πέτυχαν πιο σταθερό γλυκαιμικό έλεγχο.

    Η αντλία στην εγκυμοσύνη έχει δείξει, σε λίγες μελέτες, ότι είναι ασφαλής και αποτελεσματική. Χρειάζονται περισσότερες μελέτες σε αυτό το πεδίο.

     

    Πως χρησιμοποιούμε την αντλία.

    Οι αντλίες διαφέρουν από εταιρεία σε εταιρεία και ακόμα από μοντέλο σε μοντέλο της ίδιας εταιρείας. Τα άτομα που επιθυμούν να φορέσουν αντλία, θα πρέπει να εκπαιδευτούν στην δική τους αντλία.

    Πριν συνταγογραφηθεί μια αντλία από τον γιατρό, το πιο σημαντικό είναι να έχει εξασφαλισθεί η επιθυμία του ατόμου, να την φορέσει και η ικανότητα του να ανταπεξέλθει στον χειρισμό της. Θα πρέπει να γνωρίζει ότι η χρήση της αντλίας στην καθημερινότητά του έχει κάποιες απαιτήσεις, που χρειάζονται να προσαρμοστούν στο τρόπο, που αυτός ζει.

    Για να πετύχει η κάθε προσπάθεια, θα πρέπει να υπάρχει μια τακτική επικοινωνία με τον γιατρό, να ακολουθήσει την εκπαίδευση, που θα του προτείνουν και να λύσει τα εμπόδια, που υπάρχουν για να πετύχει τον στόχο του. Οι αντλίες έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Σίγουρα δεν κάνουν για όλους, όμως όσοι εκπαιδεύονται και την χειρίζονται σωστά πετυχαίνουν καλή ρύθμιση του σακχάρου και έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

    Ποια ινσουλίνη μπαίνει στην αντλία;

    Η αντλία έχει χώρο αποθήκευσης για την ινσουλίνη. Εκεί τοποθετείται ινσουλίνη ταχείας δράσεως, όπως η γλουσιλίνη, η λίσπρο και η ασπαρτική. Μερικές αντλίες παίρνουν προγεμισμένες αμπούλες. Για όλες τις αντλίες εκτός από την  OmniPod, ο χώρος αποθήκευσης συνδέεται με την συσκευή έγχυσης, η οποία καταλήγει σε ένα σωληνάκι. Το σωληνάκι περιβάλλει μια βελόνα από ανοξείδωτο χάλυβα.

    Η βελόνα μαζί με το σωληνάκι εισάγεται στο υποδόριο στην περιοχή της κοιλιάς, του γλουτού ή του μηρού. Στη συνέχεια η βελόνα αφαιρείται, αφήνοντας το σωληνάκι μόνιμα κάτω από το δέρμα.

    Το OmniPod συνδέεται με το δέρμα, χωρίς την μεσολάβηση συσκευής έγχυσης και οι ρυθμίσεις γίνονται με τηλεχειριστήριο. Η τροφοδότηση του αποθηκευτικού χώρου γίνεται με σύριγγα.

    Ποια είναι η δοσολογία της ινσουλίνης;

    Υπάρχουν δύο διαφορετικές δοσολογίες στην αντλία. Η πρώτη είναι η βασική και η δεύτερη η bolus δόση. Και οι δύο χρησιμοποιούν την ίδια ινσουλίνη, που είναι αποθηκευμένη στον αποθηκευτικό χώρο της αντλίας.

    Η βασική δόση δίνεται με έναν ρυθμό, συνήθως ωριαίο. Η βασική δόση λειτουργεί όπως οι ινσουλίνες μακράς διάρκειας σε ένα σχήμα πολλαπλών δόσεων. Δηλαδή καλύπτει τις βασικές ανάγκες ινσουλίνης του σώματος και ρυθμίζει τα σάκχαρα νηστείας και τα προγευματικά. Ο ρυθμός αυτός υπολογίζεται σύμφωνα με τις ανάγκες του ατόμου και προγραμματίζεται με την βοήθεια του γιατρού, να ισχύει καθημερινά. Υπάρχει όμως η δυνατότητα να αλλάξει, όταν οι συνήθειες και η δραστηριότητα του ατόμου αλλάζουν.

    Με τον βασικό ρυθμό έχουμε το πλεονέκτημα να αντιμετωπίσουμε φαινόμενα που δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν οι ινσουλίνες, μακράς διάρκειας. Η πιο συνηθισμένη κατάσταση είναι το φαινόμενο της αυγής, όπου λόγω υπερέκκρισης ανταγωνιστικών ορμονών της ινσουλίνης, τις πρωινές ώρες, το σάκχαρο ανεβαίνει αρκετά. Με τον ίδιο τρόπο αποφεύγονται οι νυχτερινές υπογλυκαιμίες, δίνοντας χαμηλότερο ρυθμό έγχυσης. Επίσης, μπορεί να μειωθεί ο ρυθμός, όταν χρειαστεί το άτομα να αθληθεί.

    Η bolus δόση δίνεται για να καλυφθούν οι ανάγκες ινσουλίνης για τα γεύματα, η για την διόρθωση του σακχάρου, όταν αυτό ανεβαίνει. Η έγχυσης της bolus δόσης γίνεται σε λιγότερο από ένα λεπτό, όπως συμβαίνει και με τις ινσουλίνες ταχείας δράσης. Αντίθετα, με τον βασικό ρυθμό, η bolus δόση δεν προγραμματίζεται αλλά πρέπει να δοθεί εντολή από τον χειριστή της αντλίας. Μερικές αντλίες έχουν την δυνατότητα να χορηγήσουν την bolus δόση σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, η λεγόμενη τετράγωνη δόση. Αυτή η επιλογή είναι χρήσιμη σε περιπτώσει λιπαρών γευμάτων, η γευμάτων μεγάλης διάρκειας, όπου η τροφή πέπτεται σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Επίσης, μπορούν να υπάρξουν και συνδυασμοί απλής bolus δόση και τετράγωνης δόσης.

    Ποιες επιπλοκές μπορεί να υπάρξουν;

    Οι αντλίες βοηθούν στο να αποφευχθούν οι επιπλοκές που προκύπτουν από τα σχήματα πολλαπλών δόσεων (υπογλυκαιμίες, υπεργλυκαιμίες). Όμως όσοι φορούν αντλία θα πρέπει να είναι σε εγρήγορση και να αντιλαμβάνονται την ανάπτυξη των επιπλοκών αυτών. Επίσης, μπορούν να αναπτυχθούν επιπλοκές, που αφορούν στις αντλίες τις ίδιες.

    Υπογλυκαιμία

    Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι οι αντλίες μειώνουν την εμφάνιση, σοβαρών υπογλυκαιμικών επεισοδίων, σε σχέση με τα σχήματα πολλαπλών ενέσεων. Η μείωση αυτή οφείλεται, στο ότι η αντλία προσαρμόζοντας τον βασικό ρυθμό έγχυσης, μπορεί να προβλέψει τις ανάγκες του οργανισμού σε ινσουλίνη, κατά τη διάρκεια της ημέρας, ανάλογα με την δραστηριότητα του ατόμου.

    Η υπογλυκαιμία, με την αντλία, μπορεί να προκύψει μόνο αν ο βασικός ρυθμός υπολογιστεί εσφαλμένα υψηλότερος, ή αν δοθεί υψηλότερη από το απαιτούμενο bolus δόση. Το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να υπάρξει όταν υπάρχει βλάβη, που οφείλεται στο μηχάνημα, λόγω ακούσιας και ανεξέλεγκτης χορήγησης ινσουλίνης. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται “pump runaway”. Οι νεότερη τεχνολογία αποτρέπει αυτήν την επιπλοκή χρησιμοποιώντας αισθητήρες και ειδοποιήσεις στο άτομα που φορά την αντλία.

    Υπεργλυκαιμία και διαβητική κετοξέωση

    Η υπεργλυκαιμία και η διαβητική κετοξέωση μπορούν να εμφανισθούν αν υπάρξει λάθος υπολογισμός στην χορήγηση της ινσουλίνης, αλλά και λόγω βλάβης της αντλίας. Οι βλάβες στην αντλία αφορούν σε μειωμένη χορήγηση ινσουλίνης λόγω κακής τοποθέτησης της μπαταρίας, ρήξη της συσκευής έγχυσης, απόφραξης στο σωληνάκι, ή διακοπή της λειτουργίας της αντλίας. Συνήθως, αυτές οι επιπλοκές εμφανίζονται το πρώτο διάστημα χρήσης της αντλίας, έως ότου το άτομο συνηθίσει και εκπαιδευτεί για την λειτουργία της.

    Επίσης, η υπεργλυκαιμία μπορεί να προκύψει, όταν το σύστημα έγχυσης χρησιμοποιείται για περισσότερο από 3 ημέρες. Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να δημιουργηθεί ερεθισμός στην περιοχή, το βιοχημικό περιβάλλον αλλάζει και το ίδιο αλλάζει και ο ρυθμός απορρόφησης της ινσουλίνης, από τον οργανισμό.

    Ερεθισμός και λοίμωξη στην περιοχή έγχυσης

    Η συσκευή έγχυσης θα πρέπει να αλλάζει κάθε 3 ημέρες. Εάν παραμείνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα υπάρχει πιθανότητα να αναπτυχθεί ερεθισμός και μόλυνση στην περιοχή. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε μειωμένη απορρόφηση της ινσουλίνης από τον οργανισμό και απόφραξη στο σωληνάκι και να προκύψει υπεργλυκαιμία και διαβητική κετοξέωση. Τα κύρια μικρόβια που απειλούν με λοίμωξη την περιοχή είναι ο σταφυλόκοκκος και ο στρεπτόκοκκος.

  • Θεραπείες υπό έρευνα

    bionic

    Το βιονικό πάγκρεας βρίσκεται πολύ κοντά στο να κυκλοφορήσει. Ήδη σχεδιάζεται πιλοτική έρευνα, που θα διεκδικήσει την έγκριση από τον Αμερικάνικο Οργανισμό Φαρμάκων (FDA). Αν όλα πάνε καλά, η νέα αυτή επαναστατική μέθοδος ρύθμισης του διαβήτη θα είναι διαθέσιμη το 2018.

    Το βιονικό πάγκρεας είναι μια διπλή αντλία, που χορηγεί, με τη βοήθεια ενός ηλεκτρονικού αλγόριθμου, ινσουλίνη και γλυκαγόνη. Η ινσουλίνη είναι υπεύθυνη για την μείωση του σακχάρου, ενώ η γλυκαγόνη είναι η ορμόνη που που ενεργοποιεί την γλυκογονόλυση, μιας εσωτερικής διεργασίας αύξησης του σακχάρου. Η συσκευή λοιπόν είναι σε θέση να υπολογίζει το σάκχαρο και ταυτόχρονα να ρυθμίζει ανάλογα την αναλογία έκκρισης ινσουλίνης-γλυκαγόνης.

    Στο συνέδριο των Ενδοκρινολόγων στην Αμερική παρουσιάστηκαν οι πρώτες μελέτες, που αφορούσαν στο βιονικό πάγκρεας, τα αποτελέσματα των οποίων ήταν πολύ ενθαρρυντικά. Στις μελέτες αυτές συμμετείχαν διαβητικοί τύπου 1, όπου φόρεσαν την συσκευή για λίγες ημέρες, σε πραγματικές συνθήκες και η ρύθμιση τους ήταν ικανοποιητική με πολύ χαμηλά ποσοστά υπογλυκαιμιών. Συγκεκριμένα στα άτομα αυτά προέκυψε ότι σε διάρκεια 5 ημερών ο συνολικός χρόνος που το σάκχαρο βρισκόταν κάτω από 60 mg/dl ήταν 1,2% για εκέινους που φόραγαν το βιονικό πάγκρεας.Αντίθετα, αυτοί που ακολουθούσαν συμβατική θεραπεία είχαν υπογλυκαιμία στο 2,8% του αντίστοιχου χρόνου. Από την άλλη μεριά οι χρόνοι που τα άτομα είχαν υπεργλυκαιμία > 180 mg/dl ήταν 17% για το βιονικό πάγκρεας και 36% για την συμβατική θεραπεία.

    Με αφορμή τα θετικά αποτελέσματα της παραπάνω μελέτης αλλά και άλλων παρόμοιων, σχεδιάστηκε μια μεγαλύτερη, η οποία θα διεκδικήσει την έγκριση για κυκλοφορία στην αγορά. Σε αυτή τη μελέτη θα συμμετέχουν 480 ασθενείς από την ηλικία των 13 ετών και από αυτούς τουλάχιστον οι 100 θα πρέπει να φορέσουν την συσκευή για περισσότερο από 1 χρόνο. Θα καταγραφούν οι συνολικοί χρόνοι υπογλυκαιμικών-υπεργλυκαιμικών επιπέδων σακχάρου και θα εκτιμηθεί η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη.

    Ο δημιουργός του βιονικού παγκρέατος δρ. Damiano, του οποίου ο γιός πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, πιστεύει ότι το 2017 θα έχει τα τελικά αποτελέσματα της έρευνας. Ελπίζουμε και εμείς με τη σειρά μας να πάνε όλα καλά, κάτι που θα σημάνει την δυνατότητα οι διαβητικοί να μην χρειάζεται πλέον να κάνουν ενέσεις και να υπολογίζουν τις δόσεις της ινσουλίνης.

  •  

    Διαβάστε Περισσότερα…

    ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2

    ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

    ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ

    ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ-ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

    ΜΑΘΕ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΒΗΤΗ

    ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

    ΠΑΡΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΣΟΥ

    ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ

    ΡΥΘΜΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΗΤΗ, ΖΟΥΜΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ